در اقتصاد خرد و کلان کشور نقش فعالیت های پیمانکاری بسیار پررنگ و قابل توجه است. یکی از موضوعات مهم این نوع فعالیت ها که بخصوص ما حسابداران با آن درگیر هستیم بحث حق بیمه قراردادهای پیمانکاری است که نداشتن علم به این موضوع می تواند تبعات و جرایم فراوانی برای کارفرما داشته باشد. همانطور که می دانید بخشنامه های ۱۴ سازمان تامین اجتماعی که در رابطه با این موضوع هستند سه نوع قرارداد پیمانی را معرفی و برای هر کدام مقررات بیمه ای تنظیم کرده اند. قراردادهای عمرانی، غیر عمرانی و موارد خاص. در این نوشتار قصد داریم در رابطه با قراردادهای غیرعمرانی و بیمه این نوع قراردادها صحبت کنیم.

تعریف قراردادهای غیر عمرانی

قراردادهایی که اعتبار آن­ها از محلی به غیر از بودجه عمرانی دولت است، که مابین شخص حقیقی یا حقوقی و یک شخص حقیقی یا حقوقی دیگر منعقد می ­شود و می­ تواند شرایط متفاوت یا منطبق با شرایط عمومی پیمان  داشته باشد. قبل از پرداختن به نرخ حق بیمه قراردادهای غیر عمرانی تعریفی از مکانیکی و غیر مکانیکی خواهیم داشت:

مکانیکی: کاری که به وسیله دستگاه و ماشین آلات انجام می­شود.

دستی(غیر مکانیکی): کاری که به صورت دستی وبه وسیله نیروی انسانی انجام می­شود.

نرخ حق بیمه قراردادهای غیرعمرانی

الف) حق بیمه قراردادهایی که:

در اجرای آن­ها تهیه مصالح مصرفی کلا به عهده و هزینه پیمانکار می ­باشد یا موضوع قرارداد ارایه خدمات بوده و نوع کار ایجاب نماید که کلا بصورت مکانیکی انجام گیرد به میزان ۷ درصد ناخالص کل کارکرد می­باشد و ۸ دهم درصد (یک نهم هفت درصد) بیمه بیکاری به آن اضافه می­شود، که جمعا به نرخ ۷/۸ درصد می­باشد.

۷٪*کل کارکرد ناخالص : حق بیمه

حق بیمه* یک نهم : بیمه بیکاری

*درمواردی که تهیه قسمتی از مصالح به عهده و هزینه پیمانکار و قسمتی به عهده و هزینه واگذارنده کار می­باشد. ارزش مصالح واگذاری به پیمانکار به ناخالص کل کارکرد افزوده می­شود و سپس حق بیمه به نرخ ۷/۸ درصد محاسبه می­گردد.

*مصالح انحصاری که تهیه آن در اختیار کارفرما است و آن ها را به صورت رایگان در اختیار پیمانکار قرار می­دهد، مانند پارچه در قراردادهای دوخت، آسفات در قراردادهای آسفالت کاری و جاده سازی، به عنوان مصالح به کارکرد اضافه نمی­ شود.

ب) حق بیمه قراردادهایی که:

*دستمزدی است و خدمات به صورت غیر مکانیکی انجام می­شود به میزان ۱۵٪ ناخالص کل کارکرد می­باشد، که بیمه بیکاری آن معادل یک نهم پانزده درصد می­باشد، معادل ۱/۶۷ صدم درصد به آن اضافه می­شود که جمعا به نرخ ۱۶/۶۷ درصد می­باشد.

۱۵٪*کل کارکرد ناخالص : حق بیمه

حق بیمه* یک نهم : بیمه بیکاری

نکته: حق بیمه قراردادهایی که تهیه و طراحی و خرید تجهیزات در خارج از کشور و به صورت اعتبار اسنادی صورت گرفته باشد.

چنانچه عملیات پروژه شامل نصب و کارهای ساختمان و دیگر عملیات باشد و مصالح به عهده پیمانکار باشد، حق بیمه با نرخ ۸/۷ درصد کارکرد داخل ایران محاسبه می­شود.

در صورتی که عملیات پروژه صرفا نصب تجهیزات باشد، با توجه به نوع مکانیکی و غیر مکانیکی یا تواما مکانیکی و غیرمکانیکی، حق بیمه آن محاسبه می­شود.

ج) حق بیمه قراردادهایی که:

موضوع قرارداد ارایه خدمات بوده نوع کار ایجاب نماید قسمتی از کار بصورت مکانیکی ( وسایل، ماشین آلات مکانیکی متعلق به پیمانکار) و قسمتی به صورت دستی انجام گیرد اصطلاحا به این قراردادها دوماخذه گفته می­شود:

حق بیمه بخش مکانیکی به نرخ ۷/۸ دهم درصد.

حق بیمه بخش غیرمکانیکی به نرخ ۱۶/۶۷ صدم درصد.

  • تعیین درصد مکانیکی و غیرمکانیکی با توجه به نوع و شرایط کار توسط کارفرما تعیین و تایید می­شود.
  • چنانچه وسایل و ابزار مکانیکی توسط کارفرما تهیه و بدون دریافت کرایه دراختیار پیمانکار قرارگیرد در این حال باتوجه به دستمزدی بودن کار، حق بیمه آن کلا با نرخ ۱۶/۶۷ درصد محاسبه خواهد شد.
  • درمواردی که پیمانکار اصلی بخشی از عملیات پروژه را انعقاد قرارداد به پیمانکار فرعی واگذار نماید حق بیمه پیمانکاران فرعی با توجه به تعهدات طرفین مندرج در پیمان طبق ضوابط محاسبه وصول و به هنگام احتساب حق بیمه پیمانکار اصلی معادل کارکرد پیمانکار فرعی از کارکرد پیمانکار اصلی کسر می­گردد.
  • اگر پیمانکار جزو موسساتی باشد که مشمول صندوق های حمایتی غیر از تامین تعیین ضریب نخواهند شد، اما کارفرما بایستی ماده ۳۸ تامین اجتماعی را رعایت کند.
  • اگر حق بیمه لیست های ارسالی بیشتر از حق بیمه پیمان باشد، املاک حق لیست ها می­باشد.

تکالیف مهم کارفرمایان

۱- کارفرما مکلف به رعایت ماده ۳۸ قانون تامین اجتماعی می باشد. یعنی کسر ۵ درصد از هر قسط و نگهداری قسط آخر که در زمان ارائه مفاصاحساب پیمانکار به وی برگردانده شود. در برخی موارد مشاهده می شود که کارفرمایان مبلغی بیش از ۵ درصد (مثلا ۷.۸ درصد) نگهداری می کنند که این کار خلاف مقررات بوده و پیمانکار می بایست نسبت به این رویه اعتراض نماید.

۲- کارفرما می بایست در قرارداد پیمانکار را به رعایت مفاد قانون کار در خصوص کارگران خود الزام نماید.

۳- کارفرما می بایست در شروع و پایان کار نسبت به مکاتبه با سازمان تامین اجتماعی اقدامات لازم را انجام دهد. بخصوص نامه پایان کار که مجوز ارائه مفاصا حساب به پیمانکار است.

تکلیف مهم پیمانکاران

پیمانکار در شروع کار و طبق نامه کارفرما برای آن پیمان از سازمان تامین اجتماعی ردیف پیمان اخذ می نماید و بیمه کارگرانی که مستقیما در پروژه مزبور مشغول بکارند را تحت آن ردیف پیمان ارسال می کند. مبلغ حق بیمه پرداختی برای آن دسته از کارگران از کل حق بیمه پیمان در زمان اخذ مفاصا حساب کسر می گردد. چنانچه مبلغ بیمه آن دسته از کارگران بیشتر از مبلغ کل حق بیمه شود مبلغ لیست های ارسالی ملاک است.

 

مثال۱)

شرکت آرش پناه سازان قراردادی با شرکت پالایش نفت لاوان  مبنی برساخت مخازن نگهداری فرآورده های نفتی همراه با تهیه مصالح منعقد می­کند. مبلغ اولیه قرارداد ۴۰۰۰۰۰۰۰۰ ریال است که مبلغ مصالح ۱۸۰۰۰۰۰۰۰ ریال و اجرای آن ۲۲۰۰۰۰۰۰۰ ریال می­باشد. کارفرما درصد مکانیکی و غیرمکانیکی را به صورت ذیل تایید کرده است.

مکانیکی ۳۵٪ و غیرمکانیکی ۶۵٪ مطلوب است محاسبه حق بیمه قرارداد.

با توجه به این نکته که تهیه مصالح به عهده پیمانکار می­باشد نرخ حق بیمه قرارداد به نرخ ۷/۸ درصد می باشد.

حق بیمه بخش غیرمکانیکی:

۴۰۰۰۰۰۰۰*۶۵%=۲۶۰۰۰۰۰۰۰

۲۶۰۰۰۰۰۰۰*۱۶.۶۷%=۴۳۳۴۲۰۰۰

حق بیمه بخش مکانیکی:

۴۰۰۰۰۰۰۰۰*۳۵%= ۱۴۰۰۰۰۰۰۰

۱۴۰۰۰۰۰۰۰*۷/۸% =۱۰۹۲۰۰۰۰

جمع حق بیمه قرارداد:

۴۳۳۴۲۰۰۰+۱۰۹۲۰۰۰۰=۵۴۲۶۲۰۰۰

مثال۲) 

شرکت چکاوک لامرد قرارداد تعمیرات سقف سوله های انبار شرکت پالایش نفت لاوان به مبلغ ۱۵۰۰۰۰۰۰۰ ریال معقد می­کند. قطعات و لوازم مصرفی را کارفرما (شرکت پالایش نفت لاوان ) در اختیار پیمانکار قرار می دهد.مطلوب است محاسبه حق بیمه قرارداد.

با توجه به اینکه در قراردادهایی که در اجرای آن کارفرما مصالح و قطعات را در اختیار پیمانکار قرار می دهد پیمان کاملا به صورت دستمزدی می باشد.

حق بیمه قرارداد:

۱۵۰۰۰۰۰۰۰*۱۶.۶۷%=۲۵۰۰۵۰۰۰

یک مورد خاص

حق بیمه قراردادهای حمل و نقل ریلی

حق بیمه این نوع قراردادها، به نرخ ۷/۸ محاسبه می شود، سازمان تامین اجتماعی در بخشنامه شماره ۵/۱۴ درآمد اعلام کرده با توجه به اینکه در قراردادهای حمل و نقل ریلی پیمانکاران مربوطه ۶۰ الی ۸۰ درصد از مبلغ کارکرد قرارداد منعقده با واگذراندگان کار را بابت استفاده از امکانات ریلی و نیروی کششی به راه آهن جمهوری اسلامی ایران پرداخت می نمایند. لذا باید نسبت به ناخالص کارکرد قراردادهای حمل و نقل مذکور پس از کسر سهم راه آهن بابت خدمات ارایه شده ( با تایید راه آهن) حق بیمه به ماخذ ۷ درصد سهم پیمانکار محاسبه و وصول و مفاصا حساب نسبت به کل کارکرد قرارداد صادر گردد.

 

ارسال نظر و سوال

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید