دارایی را اجاره کنیم یا بخریم؟

0
113
حسابداری مقایسه اجاره دارایی در مقابل خرید

دوستان عزیز پرشین حساب سلام. اگر شما مدیر شرکت باشید یا مشاور مالی آن و یا حتی اگر حسابدار شرکت هستید و کار مشاوره مالی آن شرکت را انجام می‌دهید؛ گاهی بین یک دوراهی قرار می‌گیرید و نیاز به تصمیم گیری منطقی دارید مثلا دوراهی در حسابداری مقایسه اجاره دارایی در مقابل خرید آن دارایی. در واقع برای برای مقایسه خرید یا اجاره دارایی ابتدا جریان نقدینگی خالص حاصل از هر کدام را به دست آورده و سپس ارزش فعلی این جریان‌ها (خالص ارزش فعلی جریان‌های نقدی) را محاسبه می‌کنیم.

خرید یا اجاره

گاهی شرکت شما نیاز به یک دارایی دارد که آن دارایی در بازار به دو طریق یافت می‌شود. هم می توانید آن را خریداری کرده و علاوه بر استفاده مالی از آن دارایی مالکیت آن را نیز برای خود نگه‌دارید و هم می توانید آن را اجاره نموده و از مخاطره ناشی از تملک آن دارایی و زیان ناشی از استهلاک و نابابی آن رهایی یابید. اما هریک از این روش‌ها، هم مزایایی دارد و هم معایبی و بسته به این که شرکت شما برای چه مدت و تحت چه شرایطی نیاز به آن دارایی دارد می‌تواند مسیر تصمیم گیری تان را مشخص نماید. ابتدا یک گفتار کلی راجع به این معایب و مزایا داشته باشیم و سپس یک مثال کاربردی را تجربه کنیم.

مقایسه اجاره دارایی در مقابل خرید

وقتی دارایی را اجاره می‌کنیم، به این دلیل که هزینه نگه‌داری به عهده موجر است، در صورت نابابی هزینه‌ای که مستاجر متحمل می‌شود خیلی کمتر است از حالتی که دارایی خریداری شده باشد. بنابراین اجاره دارایی در صورت نابابی نوعی صرفه‌جویی در هزینه می‌باشد. این شاید یک مزیت باشد ولی همیشه این فرض صحیح نیست و ممکن است خریداری یک دارایی و استفاده از آن و سپس واگذاری آن در صورت افزایش بها، ارزش اسقاطی آن حتی بیشتر از بهای خرید آن باشد (در بازارهای با تورم شدید) که در این صورت نه تنها هزینه نگهداری آن به صفر می‌رسد بلکه سود حاصل از این کار حتی ممکن است بیشتر از هزینه‌ اجاره‌ای که متحمل می‌شویم باشد.

این مطلب را هم بخوانید:  با جیب، امور حسابداری خودتان را مدیریت کنید

در مورد ارزش اسقاطی دارایی هم بگوییم که هرچه ارزش اسقاطی دارایی کمتر باشد موجر در صدد است که جهت بیشترین استفاده ممکن از دارایی، اجاره آن را تا جایی که ممکن است بالا ببرد و در مقابل اگر ارزش اسقاطی آن بیشتر باشد موجر برای اینکه بازده مناسب‌تری از سرمایه‌گذاری خودش داشته باشد اجاره بها را کمتر می‌گیرد و این برای اجاره کننده اقتصادی‌تر از آن است که آن را خریداری کند.

مورد دیگر اینکه اجاره دارایی موجب می‌شود فشار کمتری بر نقدینگی شرکت در مقایسه با خرید آن دارایی وارد شود. به این دلیل که هزینه اجاره معمولا بصورت دوره ای و حالتی اقساط گونه می‌باشد در صورتی که خرید دارایی مبلغ نقد بیشتری را به صورت یکجا متحمل شرکت می‌نماید. اما در مواردی نیز اجاره دارایی همراه با پیش‌پرداخت یا سپرده‌گذاری می‌باشد که این سپرده ممکن است به اندازه پیش پرداخت خرید دارایی و یا حتی بیشتر از آن باشددر این صورت اجاره دارایی هزینه ثابتی را به شرکت تحمیل می‌کند و این هزینه ممکن است قدرت پرداخت وجه نقد شرکت را کاهش دهد. اما یک مثال کاربردی از اینکه  اجاره  بهتر است یا خرید؟ 

 

این تابستون، شب عید حسابدارهاست! اگر می‌خواهید سهمتون رو از این بازار بگیرید، حتما این ویدئو رو ببینید:

مثال برای حسابداری مقایسه اجاره دارایی در مقابل خرید

شرکتی می‌تواند ماشین آلاتی را خریداری یا اجاره کند. استفاده از این ماشین آلات درآمد سالانه شرکت را به میزان ۸،۶۴۰،۰۰۰ ریال افزایش دهد و هزینه های عملیاتی شرکت را در صورت خرید ماشین آلات به میزان ۵،۷۶۰،۰۰۰ ریال و درصورت اجاره آن به میزان ۵،۹۵۲،۰۰۰ ریال کاهش می دهد. عمر مفید این ماشین آلات ۱۰ سال است و پس از سال دهم باید جایگزین شود. نرخ مالیات شرکت ۱۰ درصد است.جدول زیر اطلاعات خرید و اجاره این دارایی را نشان می دهد. شما به عنوان مشاور مالی شرکت بفرمایید که کدام به صرفه‌تر است؟ آیا شرکت این دارایی را بخرد یا آن را اجاره نماید؟

این مطلب را هم بخوانید:  مبالغ بازیافتی در حسابداری پیمانکاری

اطلاعات خرید 

شرح مقدار
قیمت خرید ۴۸،۰۰۰،۰۰۰ ریال
عمر مفید  ۱۰ سال
ارزش اسقاط خالص بعد از مالیات مورد انتظار  ۱۹۲۰،۰۰۰ ریال
افزایش درآمد بر اثر استفاده از دارایی  ۸،۶۴۰،۰۰۰ ریال
کاهش هزینه عملیاتی ناشی از استفاده دارایی  ۵،۷۶۰،۰۰۰ ریال
استهلاک سالانه به روش خط مستقیم ۴،۸۰۰،۰۰۰ ریال
نرخ تنزیل جریان نقدینگی پس از پرداخت مالیات ۱۵%

 

اطلاعات اجاره دارایی

اجاره (پرداخت در ابتدای دوره مالی ) ۱۲،۰۰۰،۰۰۰ ریال
عمر مفید دارایی ۱۰سال
افزایش درآمد بر اثر استفاده از دارایی ۸،۶۴۰،۰۰۰ ریال
کاهش هزینه عملیاتی بر اثر استفاده از دارایی ۵،۹۵۲،۰۰۰ ریال
نرخ تنزیل جریان نقدینگی پس از پرداخت مالیات ۱۸%

 

همانطور که گفته شد برای مقایسه بین این دو روش ابتدا جریان نقدینگی خالص حاصل از هر کدام را به دست آورده و سپس ارزش فعلی این جریان‌ها (خالص ارزش فعلی جریان‌های نقدی) را محاسبه می‌کنیم.

برای هر کدام از روش‌های حسابداری مقایسه اجاره دارایی در مقابل خرید، ارزش فعلی جریان‌های نقدی هر روش را با هزینه‌ای که برای خرید یا اجاره آن درایی پرداخت شده مقایسه می‌کنیم و مابه‌التفاوت‌ها را تحت عنوان خالص ارزش فعلی سرمایه‌گذاری محاسبه می‌نماییم. هر روشی که خالص ارزش فعلی آن بیشتر بود آن روش به صرفه‌تر خواهد بود. چرا که خالص ارزش فعلی بزرگتر نشان می دهد که با مبلغ سرمایه گذاری مورد نظر می توانیم جریانات نقدی بیشتری کسب نموده و یا همان جریانات نقدی را با سرمایه گذاری مبلغ کمتری می‌‌توانیم کسب نماییم.

 

حل مسئله حسابداری مقایسه اجاره دارایی در مقابل خرید

در صورت خرید

محاسبه مالیات:

افزایش در سود مالیاتی = افزایش در درامد+کاهش در هزینه –هزینه استهلاک سالانه

این مطلب را هم بخوانید:  مهندسی دوباره ! (بخش سوم)

۹،۶۰۰،۰۰۰ ریال= ۴،۸۰۰،۰۰۰-۵،۷۶۰،۰۰۰+۸،۶۴۰،۰۰۰

افزایش در هزینه مالیات قابل پرداخت ۹۶۰،۰۰۰ ریال =۱۰%*۹،۶۰۰،۰۰۰

خالص جریان نقدینگی = افزایش در درامد + کاهش در هزینه – افزایش در هزینه مالیات

۱۳،۴۴۰،۰۰۰ ریال= ۹۶۰،۰۰۰-۵،۷۶۰،۰۰۰+۸،۶۴۰،۰۰۰

افزایش در درآمد  کاهش در هرینه عملیاتی  هزینه استهلاک  هزینه مالیات  خالص جریان نقدی
۸،۶۴۰،۰۰۰  ۵،۷۶۰،۰۰۰  ۴،۸۰۰،۰۰۰  ۹۶۰،۰۰۰  ۱۳،۴۴۰،۰۰۰

 

این جریان نقدینگی برای مدت ۱۰ سال به همین شکل ادامه دارد علاوه بر این در پایان سال دهم ارزش اسقاط این دارایی به جریان نقدینگی افزوده می شود (۱،۹۲۰،۰۰۰ ریال).

اینک برای محاسبه ارزش فعلی این جریان نقدینگی از فرمول ارزش فعلی اقساط مساوی استفاده می کنیم:

pv=A (〖(۱+i)〗^n-1)/(i*(1+i)^n ) + F/〖(۱+i)〗^n

pv =ارزش فعلی جریانات نقدی سال آتی

A = مبلغ خالص جریان نقدی سالانه

I= نرخ تنزیل

N= تعداد دوره های مالی

F = ارزش اسقاط که در سال آخر به مالک دارایی تعلق پیدا میکند.

pv= 13،۴۴۰،۰۰۰ (〖(۱+۱۵%)〗^۱۰-۱)/(۱۵%*(۱+۱۵%)^۱۰ ) +۱،۹۲۰،۰۰۰/〖(۱+۱۵%)〗^۱۰ = ۶۷،۴۵۲،۲۵۰+۴۷۴،۵۹۴ =۶۷،۹۲۶،۸۴۴ ریال

و در نهایت npv را محاسبه می کنیم:

Npv= pv-I

npv= خالص ارزش فعلی یک سرمایه گذاری

I = مبلغ سرمایه گذاری شده که در حالت خرید همان مبلغ خرید می باشد و در صورت اجاره همان اجاره بهایی است که در ابتدای سال پرداخت می شود.

 

ریال Npv= 67،۹۲۶،۸۴۴ – ۴۸،۰۰۰،۰۰۰ =۱۹،۹۲۶،۸۴۴

و در صورت اجاره:

افزایش در درآمد کاهش در هرینه عملیاتی هزینه اجاره سالانه هزینه مالیات  خالص جریان نقدی
۸،۶۴۰،۰۰۰  ۵,۹۵۲,۰۰۰  ۱۲,۰۰۰,۰۰۰  ۲۵۹,۲۰۰ ۲,۳۳۲,۸۰۰

 

محاسبات:

سود مالیاتی ریال  ۲,۵۹۲,۰۰۰= ۱۲,۰۰۰,۰۰۰-۵,۹۵۲,۰۰۰+۸،۶۴۰،۰۰۰

هزینه مالیات ۲۵۹,۲۰۰= ۱۰%*۲,۵۹۲,۰۰۰

خالص جریان نقدینگی ۲,۳۳۲,۸۰۰= ۲۵۹,۲۰۰-۲,۵۹۲,۰۰۰

ارزش فعلی جریانات نقدی حاصل از اجاره دارایی:

(pv=a (〖(۱+i)〗^n-1)/(i*(1+i)^n

pv=2,332,800 (〖(۱+۱۸%)〗^۱۰-۱)/(۱۸%*〖(۱+۱۸%)〗^۱۰ ) =۱۰،۴۸۳،۸۰۴

خالص ارزش فعلی اجاره:

 ریال ۱،۵۱۶،۱۹۵=۱۰،۴۸۳،۸۰۴- ۱۲،۰۰۰،۰۰۰ =npv =Pv-I

در مجموع، وقتی NPV موردنظر بزرگتر از صفر است، سرمایه‌گذاری سودده خواهد بود. وقتی NPV کمتر از صفر است، سرمایه سودی ندارد.

در این مثال با توجه به اینکه خالص ارزش فعلی خرید، از خالص ارزش فعلی اجاره بیشتر است، چنانچه این دارایی خریداری شود به نفع شرکت است.

 

سربلند باشید

ارسال نظر و سوال

دیدگاه خود را وارد کنید
Please enter your name here