فعالیت‌های حق‌العمل‌کاری در فضای کسب و کار امروز

3
612 بازدید

فعالیت‌های حق‌العمل‌کاری گرچه از قدیم ایام رواج داشته و حتی در قانون تجارت ایران مصوب ۱۳۱۱ یک باب (باب هفتم) به‌طور خاص به قوانین این نوع فعالیت‌ها پرداخته است، با گسترش فضای کسب و کار اینترنتی و استارتاپی امروزه شکل جدیدی به خود گرفته است. از نمونه حق‌العمل‌کاران بزرگ می‌توان به آمازون در سطح جهانی و دیجی کالا، اسنپ و بامیلو در سطح کشور اشاره کرد.

در این نوشتار قصد داریم در رابطه با برخی مهمترین قوانین موجود در خصوص این فعالیت‌ها مروری داشته باشیم.

تعریف

ماده ۳۵۷ قانون تجارت حق العمل کار را اینگونه تعریف میکند: « حق‌العمل‌کار کسی است که به اسم خود ولی به حساب دیگری (‌آمر) معاملاتی کرده و در مقابل حق‌العملی دریافت می‌دارد».

از این تعریف استنباط میگردد که حق العمل کار صاحب کالا نمی شود. بلکه فقط به حساب آمر (صاحب کالا) معامله میکند. لذا مبلغ فروش متعلق به آمر است و حق العمل کار فقط مستحق دریافت حق العمل (کمیسیون) مشخص شده طبق توافق (قرارداد) است.

کالای امانی

کالایی که از طرف آمر به حق العمل کار ارسال میگردد کالای امانی نام دارد. کالای امانی در انبار حق العمل کار نگهداری شده ولی موجودی کالای حق العمل کار محسوب نمیگردد و فقط در حسابهای انتظامی ثبت میشود. کلیه مخارج کالای امانی به عهده آمر است. حق العمل کار مکلف به پرداخت هیچگونه وجهی در رابطه با کالای امانی نبوده و اگر مبلغی پرداخت کند به حساب آمر منظور می شود.

حتما بخوانید:  9 نکته استاندارد درباره رد نشدن دفاتر قانونی !

شناسایی درآمد

زمانی درآمد حق العمل کار و آمر قابل شناسایی است که معامله انجام شده باشد (ماده ۳۶۹ ق. تجارت).زمان قطعی فروش و تحقق درآمد منوط به احراز شروط استاندارد شماره ۳ حسابداری با عنوان درآمد عملیاتی می باشد.

مثال: شرکت الف (آمر) کالای تولیدی خود را به شرکت ب (حق العمل کار) ارسال نمود. بهای تمام شده کالا برای شرکت الف ۲۹۰ میلیون ریال است. مبلغ ۲۰ میلیون ریال توسط شرکت ب بابت هزینه بیمه و حمل پرداخت شد. شرکت ب کالای مذکور را به قیمت ۴۰۰ میلیون ریال فروخت. حق کمیسیون شرکت ب ۱۰ درصد است. محاسبات مربوط به درآمد و سود شرکت الف به شرح زیر است:

  • فروش ۴۰۰
  • بهای تمام شده کالای فروش رفته (۲۹۰)
  • هزینه بیمه و حمل – پرداختی توسط حق العمل کار (۲۰)
  • حق کمیسیون شرکت ب- درآمد حق العمل کار (۴۰)
  • سود فروش شرکت الف ۵۰

تکالیف مالیاتی

صدور صورتحساب و ارسال فهرست معاملات

طبق بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۷/۳۲ مورخ ۹۷/۰۳/۰۶ ، آمر بابت فروش کالاهایی که به حساب او و توسط حق العمل کار انجام می شود، نیازی به صدور صورتحساب فروش موضوع آیین نامه اجرایی ماده ۹۵ قانون مالیات های مستقیم مصوب ۳۱/۴/۱۳۹۴ ندارد. درنتیجه صورتحساب باید توسط حق العمل کار صادر گردد. ارسال فهرست اطلاعات این گونه معاملات بر اساس جداول پیش بینی شده موضوعه در سامانه معاملات فصلی صورت می پذیرد.

مالیات بر ارزش افزوده

درخصوص الزام و نحوه اجرای تکالیف قانون مالیات بر ارزش افزوده تفاوتی میان فعالیت های حق العمل کاری با سایر شرکتها و مشاغل وجود ندارد. در صورتی که حق العمل کار یا آمر مشمول فراخوان های هفتگانه باشند ملزم به ثبت نام و انجام تکالیف نیز هستند.

حتما بخوانید:  دستورالعمل جدید نحوه رسیدگی به مالیات بر ارث

نکته قابل توجه: در صورتی که آمر مشمول نظام مالیات بر ارزش افزوده نباشد (مودی ارزش افزوده نباشد) و حق العمل کار مشمول باشد در این حالت حق العمل کار حق ندارد به ماخذ کل ارزش کالا ارزش افزوده از خریدار دریافت کند. در این حالت فقط به نسبت کمیسیون دریافتی، حق العمل کار از آمر مبلغ مالیات و عوارض را دریافت میکند.

در مثالی که پیشتر ارائه شد اگر شرکت الف (آمر) مودی نبوده و شرکت ب (حق العمل کار) مودی باشد در رابطه با این فروش، شرکت ب به مبلغ ۴۰۰ میلیون ریال برای خریدار بدون ارزش افزوده صورتحساب صادر میکند. همچنین شرکت ب صورتحساب به مبلغ ۴۰ میلیون ریال بابت خدمات حق العمل کاری با احتساب ۹ درصد ارزش افزوده (۳٫۶) برای شرکت الف صادر میکند.

درصورتی که هر دو شرکت مودی باشند در هر صورتحساب ۹ درصد مالیات و عوارض درج و وصول میشود.

اسلایدر حسابداران ثروت آفرین

3 دیدگاه‌ها

  1. ممون.غیر از بحث ارزش افزوده مالیات عملکرد به کارمزد تعلق میگیرد یا کل خرید و فروش ها شرکت،
    آیا به نظر شما شرکت های که در بخش تعاونی کشاورزی هستن و از اتحادیه به عنوان مثال گندم و جو و …دریافت میکنند و بعد از اضافه کردن مثلا ۴%کارمزد به مصرف کننده نهایی می فروشند حق العمل کار هستند و مالیات عملکرد آنها چگونه است.
    سپاس

    • با عرض سلام. حق العمل درآمد عملیاتی مودی است و طبق مقررات مشمول مالیات عملکرد می شود. دقت کنید زمانی که حق العمل کار کالای آمر را میفروشد کل مبلغ درآمد حق العمل کار نیست و فقط مبلغی که به ازای فروش از طرف آمر به حق العمل کار پرداخت می شود درآمد حق العمل است. زمانی که یک شرکت کالایی را از طرف دیگر خریداری نماید (نه بصورت امانی) وو سپس با اضافه نمودن درصدی به فروش برساند و هیچگونه قرارداد خاصی اعم از قرارداد حق العمل کاری فی مابین طرفین وجود نداشته باشد، یک فعالیت بازرگانی معمولی انجام پذیرفته است و از شمول مقررات حق العمل کاری خارج است. برای اطلاعات و آشنایی بیشتر باب هفتم قانون تجارت را مطالعه بفرمایید.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید