سیستم های هزینه در حسابداری صنعتی به منظور ایجاد به موقع اطلاعات راجع به بهای محصولات یا خدمات ارائه شده به مشتریان استفاده میشود. مفاهیم حسابداری بهای تمام شده در دامنه وسیعی از صنایع خدماتی و تولیدی قابل اجرا هستند. بانکها، شرکتهای حسابداری، بیمارستانها و سازمانهای دولتی همگی از سیستم حسابداری بهای تمام شده برای تعیین بهای عملیات و اجرای وظایف مربوطه استفاده میکنند.
در این مقاله بر روی سیستم های هزینه یابی در عملیات تولیدی تمرکز داریم.

هدف شرکتهای تولیدی از سیستم های هزینه چیست؟

در یک شرکت تولیدی، سیستم های حسابداری بهای تمام شده به دستیابی به دو هدف مدیریتی مهم کمک می کند.
هدف اول: تعیین بهای تمام شده هر واحد.
هدف دوم: فراهم کردن اطلاعات سودمند برای برنامه ریزی و کنترل عملکرد برای مدیران.

روشهای هزینه یابی

۱) هزینه یابی سنتی
۲) هزینه یابی بر مبنای هدف
۳) هزینه یابی بر مبنای حجم تولید
۴) هزینه یابی چرخه زندگی محصول
۵) هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC)

هزینه یابی سنتی

هزینه یابی سنتی عبارت است از تخصیص سربار کارخانه به محصولات، مبتنی بر حجم منابع تولید مصرفی. طبق این روش، سربار معمولاً بر اساس میزان ساعت کار مستقیم مصرف شده یا ساعت ماشین مورد استفاده قرار می گیرد.

معایب هزینه یابی سنتی

مشکل هزینه یابی سنتی این است که سربار کارخانه ممکن است خیلی بیشتر از مبنای تخصیص باشد، به طوری که تغییر کوچکی در حجم منابع مصرف شده باعث تغییر گسترده در میزان سربار مورد استفاده می شود.

هزینه یابی بر مبنای هدف

هزینه یابی هدف، کاهش هزینه ها را در مرحله قبل از تولید و با متمرکز کردن کارکرد دوایر مربوط به یک شرکت و ایجاد انگیزه در تمام کارکنان شرکت برای رسیدن به هدف سود در روند توسعه محصولات جدید دنبال میکند.

هزینه یابی بر مبنای حجم تولید

این نوع هزینه یابی معمولا برای مواردی که هزینه های مستقیم بخش عمده ی هزینه خدمات را تشکیل می دهند مناسب است. به طور مثال تولید کالایی که دارای خط های تولید بسیار مشابه است، مانند شرکت تولید فرآورده های کشاورزی.

هزینه یابی چرخه زندگی محصول

با مشخص کردن همه هزینه های یک محصول، میزان سودآوری واقعی آن را مشخص کرده و در انتخاب مناسب ترین ترکیب محصولات راهنمای مفیدی برای مدیران خواهد بود. این روش می تواند برای کمک به مدیریت جهت تصمیم گیری بهتر در طول دوره عمر محصول بسیار موثر واقع شود.

هزینه یابی بر مبنای فعالیت

سیستم هزینه یابی مبتنی بر فعالیت (ABC) یک روش حسابداری است که می توانید برای یافتن کل هزینه فعالیت های لازم جهت تهیه یک محصول استفاده کنید. سیستم ABC برای هر فعالیتی که به مرحله تولید می رود، هزینه هایی را اختصاص می دهد، مانند کارگرانی که یک محصول را آزمایش می کنند. هزینه های مبتنی بر فعالیت شامل محاسبه نرخ فعالیت و کاربرد هزینه های سربار برای محصولات بر اساس کاربرد فعالیت مربوطه می باشد. شما می دانید که محصولات مختلف به هزینه های غیرمستقیم متفاوتی نیاز دارند. با هزینه یابی بر مبنای فعالیت، هم هزینه های مستقیم و هم سربار ایجاد هر محصول را محاسبه میکنند.

مزیت سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت چیست؟

روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت در شرکت هایی که هزینه سربار بالا و فعالیتهای پیچیده دارند باعث میشودکه:
۱) سیستم هزینه یابی شرکت بهبود یابد
۲) قیمت تمام شده محصولات به صورت دقیق مشخص شود
۳) بهبود ارزیابی عملکرد مدیران
۴) کاهش هزینه فعالیتهایی که هزینه بالایی دارند
۵) حذف محصولات فاقد ارزش افزوده

سیستم ABC نحوه استفاده از سربار را به شما نشان می دهد که به شما کمک می کند تا تعیین کنید که آیا برخی فعالیتها برای تولید ضروری هستند یا خیر. اگر فهمیدید که برخی فعالیت ها بیش از آنچه نیاز دارند هزینه دارند، می توانید روش های جدیدی را برای انجام کار پیدا کنید.

روند استفاده از هزینه یابی بر مبنای فعالیت چگونه است؟

برای استفاده از هزینه های مبتنی بر فعالیت، باید فرایند اختصاص هزینه به فعالیت ها را درک کنید. ابتدا مشخص کنید که کدام فعالیتها برای ایجاد یک محصول ضروری است، سپس فعالیت هایی که در ارتباط مستقیم با محصول هستند مشخص کنید و همچنین فعالیتهایی که به طور مستقیم قابل رد یابی به محصولات و خدمات نمی باشند، مثل انبارداری، تدارکات،سرپرستی و… را طبقه بندی کنید. سپس هزینه هر فعالیت را براساس مبانی تخصیص یا محرک هزینه به محصولات تخصیص دهید. یعنی واحد ها، ساعت ها، قطعات و … که مرتبط با تولید محصول است را جداگانه مشخص کنید، به عنوان مثال هزینه های خرید با تعداد قطعات خریداری شده مرتبط هستند. سپس کل سربار هر فعالیت را بر مبنای آن تقسیم کرده تا نرخ سربار یک واحد به دست آید. در آخر، چند ساعت، قطعات، واحدها و غیره را که برای آن فعالیت استفاده شده است محاسبه کنید و آن را در نرخ سربار ضرب کنید. با اختصاص هزینه های مستقیم و غیر مستقیم هر محصول، می توانید قیمت ها را با دقت بیشتری تعیین کنید.

برای مشاغل کوچک هزینه های مبتنی بر فعالیت برای تصمیم گیری سربار و قیمت گذاری محصولات بسیار مناسب است. تخصیص خاص هزینه ها همچنین به شما در تعیین قیمت هایی که حاشیه سود تجاری کوچک تجاری را ایجاد می کنند، کمک می کند. در این سیستم هزینه های واقعی تحمیل شده برای ارائه خدمت به مشتریان قابل ردیابی است و این اطلاعات می تواند در برآورد میزان سودآوری مشتری مورد استفاده قرار گیرد.

مثال مقایسه روش هزینه یابی سنتی و هزینه یابی بر مبنای فعالیت

فرض کنید شرکتی برای دو نوع لپ تاپ صفحه لمسی و معمولی در سال جاری به ترتیب ۳۰۰۰ و ۵۰۰۰ واحد تولید میکند، و جزئیات مربوط به هزینه های سربار به شرح زیر می باشد:

هزینه تعمیر و نگه داری ۴۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال
میزان وقت صرف شده برای تعمیر و نگه داری ۷،۰۰۰ ساعت برای لمسی و ۳،۰۰۰ برای معمولی
تعداد دفعات کنترل کیفیت ۱۱،۰۰۰ بار برای لمسی و ۹،۰۰۰ بار برای معمولی
هزینه های کنترل کیفیت ۶۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال
طبق اطلاعات ذکر شده هزینه سربار برای هر مدل لپ تاپ به روش سنتی و مبنای فعالیت چقدر است؟

کل ساعات تعمیر و نگه داری ۷،۰۰۰+۳،۰۰۰=۱۰،۰۰۰ ساعت
کل دفعات کنترل کیفیت ۱۱،۰۰۰+۹،۰۰۰=۲۰،۰۰۰ بار
هزینه هرساعت تعمیر و نگه داری ۴۰،۰۰۰،۰۰۰/۱۰،۰۰۰=۴،۰۰۰ریال
هزینه هربار کنترل کیفی ۶۰،۰۰۰،۰۰۰/۲۰،۰۰۰=۳،۰۰۰ریال

طبق روش هزینه یابی سنتی:

تعداد لپ تاپ در سال جاری ۳۰۰۰+۵۰۰۰=۸،۰۰۰
کل هزینه سربار برای دو مدل لپ تاپ در سال جاری ۴۰،۰۰۰،۰۰۰+۶۰،۰۰۰،۰۰۰=۱۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال
هزینه سربار هر واحد لپ تاپ در سال جاری ۱۰۰،۰۰۰،۰۰۰/۸،۰۰۰=۱۲،۵۰۰ ریال

طبق این روش هزینه سربار برای هر واحد لپ تاپ لمسی و معمولی برابر ۱۲،۵۰۰ ریال است اما واضح است که در واقعیت هزینه سربار برای یک واحد لپ تاپ لمسی بیش از این مقدار و برای لپ تاپ معمولی کمتر از این مقدار می باشد.

طبق روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت:

هزینه تعمیر و نگه داری هر لپ تاپ صفحه لمسی ۳،۰۰۰/(۷،۰۰۰*۴،۰۰۰)=۹،۳۳۳ ریال
هزینه کنترل کیفی هر لپ تاپ صفحه لمسی ۳،۰۰۰/(۱۱،۰۰۰*۳،۰۰۰)=۱۱،۰۰۰ ریال
هزینه کل سربار هر لپ تاپ صفحه لمسی ۹،۳۳۳+۱۱،۰۰۰=۲۰،۳۳۳ ریال

هزینه تعمیر و نگه داری هر لپ تاپ صفحه معمولی ۵،۰۰۰/(۳،۰۰۰*۴،۰۰۰)=۲،۴۰۰ ریال
هزینه کنترل کیفی هر لپ تاپ صفحه معمولی ۵،۰۰۰/(۹،۰۰۰*۳،۰۰۰)=۵،۴۰۰ ریال
هزینه کل سربار هر لپ تاپ صفحه معمولی ۲،۴۰۰+۵،۴۰۰=۷،۸۰۰ ریال

در این روش هزینه سربار یک واحد لپ تاپ صفحه لمسی ۲۰،۳۳۳ ریال و یک واحد لپ تاپ صفحه معمولی ۷،۸۰۰ ریال می باشد.

 

 شما به دلخواه خودتان می‌توانید سال ۹۹ در بین حسابداران درآمد بالا باشید. 

ارسال نظر و سوال

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید