نحوه ردیابی معاملات غیرواقعی در حوزه مالیاتی!

3
1538
نحوه ردیابی معاملات غیرواقعی در حوزه مالیاتی

معاملات غیر واقعی سر منشا خسارت سنگین 

در حسابرسی مالیاتی لازم است مامور تشخیص مالیات نسبت به فعالیت مودی اشراف کامل داشته وروش حسابرسی خود را به نحوی تنظیم نماید که از کل به جز برسدبه عبارت ساده ، مامور مالیاتی به عنوان نماینده شریک اصلی هر فعال اقتصادی باید بفهمد کی به کیه ، چی به چیه ، کجا به کجاست.

مامور مالیاتی باید حتما” از محل فعالیت مودی بازدید ومعاینه دقیق بعمل اورد ، نوع کالا یا مواد اولیه مصرفی ، تامین کنندگان ان ، شرایط حاکم بر بازار ، انالیز وترکیب وسهم هریک از هزینه ها جهت انجام فعالیت اقتصادی و محصول یا پروژه (پیمان)ومشتریان ان را شناسائی نموده واز گردش حسابها ومانده ان با اخذ تائیدیه یا مشاهده وسنجش اطمینان معقول بدست اورد. ایا حساب موجودی مواد وکالا ، حسابهای دریافتنی وپرداختنی وطرف های ان واقعی می باشند یا خیر .در سالهای اخیر با پیاده سازی طرح جامع مالیاتی ابزار قدرتمندی به نام ردیابی و شناسایی اطلاعات در سامانه  کمک زیادی به مامور مالیاتی در شناسایی مودی می‌نماید.

هدف حسابرسی مالیاتی احصاء صورتحساب واقعی از غیر واقعی است که این امر با ابزار های مختلفی قابل حصول می باشد متاسفانه ملاحظه گردیده که ماموران مالیاتی ابزار را هدف رسیدگی قرارداده لذا تاکید می گردد در صورت حصول صحت معامله وتعلق صورتحساب ارائه شده به ان ، توسط هریک ویا همه ابزارها ی ذیل دلیلی جهت محدود نمودن حقوق مودیان وجود نخواهد داشت.

وقتی می توان یک صورتحساب را واقعی دانست که مالکیت ومخاطره از فروشنده مندرج در صورتحساب به خریدار مذکور در صورتحساب انتقال یابد

نظر به اینکه صورتحسابهای غیر واقعی “موضوع معین که مورد معامله باشد و مشروعیت جهت معامله” مندرج در ماده ۱۹۰ قانون مدنی را ندارد بنابراین نمی توان اینگونه صورتحسابها را مستند یک معامله واقعی وصحیح دانست.

نحوه رسیدگی و قبول اعتبار صورتحسابهای خرید

۱ – درفرم درخواست اسناد ومدارک، رسید ارائه فهرست معاملات سه ماهه را که در اجرای ماده ۱۶۹ مکرر ارائه گردیده از مودیان درخواست نمایند و با اطلاعات اظهارنامه مطابقت داده ودر صورت مغایرت ، در خواست ارسال اطلاعات تکمیلی در سامانه TAX.gov.ir به مودی ابلاغ و رسید ارسال صحیح از مودی اخذ گردد.

 

این تابستون، شب عید حسابدارهاست! اگر می‌خواهید سهمتون رو از این بازار بگیرید، حتما این ویدئو رو ببینید:

۲ – جهت کنترل و اثبات ثبت اطلاعات واصله از اشخاص ثالث در دفاتر قانونی مودیان، اطلاعات واصله را باگزارش معاملات فصلی ارائه شده توسط مودی در سامانه TAX.gov.ir، که قبل از رسیدگی ،تکمیل وارائه گردیده ، مطابقت دهند.( نه صرفا” با دفاتر واسناد ومدارک(قابل تغییر))

طبقه بندی بررسی ها 

الف) بررسی شکل ظاهری:

· بررسی ثبت نام فروشنده در سامانه مالیات بر ارزش افزوده وارائه اظهارنامه وپرداخت مالیات، به استناد ماده ۱۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده پرداخت مالیات یکی از اساسی ترین شرایط پذیرش اعتبار است.

· احراز وجود خارجی وظاهری صادر کننده صورتحساب در ادرس مندرج در صورتحساب

· بررسی تطابق مشخصات ظاهری صورتحساب با نمونه ماده ۱۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده وماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم

· بررسی ارسال اطلاعات مندرج در صورتحساب به سازمان امور مالیاتی (اجرای مفاد ماده ۱۶۹ مکرر ق.م.م در خصوص گزارشات فصلی) لازم است در فرم درخواست اسناد ومدارک یک بند تحت عنوان ارائه رسید ارسال معاملات در سامانه TAX.gov.ir اضافه گردد ومبنای قبول اعتبار ویا ثبت درامدها اطلاعات مندرج درسامانه مذکور باشد.

این مطلب را هم بخوانید:  چه افرادی نباید اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده رد کنند؟

· بررسی حساب خرید و یا موجودی مواد و کالا وصورت گردش مواد ،صورت گردش کالا ، انالیز مصرف (نوع ومقدار)… به منظور قبول اعتبارمالیاتی خریدهایاموجودیهایی که جهت فعالیت اقتصادی انجام گرفته است .

ب) بررسی محتوایی:

جهت بازشناسی صورتحسابهای واقعی و غیر واقعی از یکدیگر باید عوامل اثبات وقوع یک معامله احراز گردد ، باید وقوع و موضوعیت معامله اثبات شود . اولین عامل ، انتقال کالا از فروشنده به خریدار و دومین عامل ، انتقال وجه کالای مبادله شده از خریدار به فروشنده می باشد.در سامانه جدید مودیان حافظه مالیاتی و درج هر گونه خرید و فروش در پروفایل مودیان کار شناسایی براحتی قابل شناسایی است.

بررسی انتقال مالکیت ومخاطره به طرف معامله ،لذا شرط اصلی احراز حقوق مالکیت ،انتقال ان از دیگری می باشد به عبارتی اگر کالایی را از نفر قبلی خریده ومالک ان باشید می توانید به نفر بعد منتقل کنید (کنترل سامانه خرید وفروش به نحوی که شخص معتبری کالا را به فروشنده مندرج در صورتحساب فروخته باشد)

در رسیدگی محتوای لازم است اسناد ارائه شده (صورتحساب ، اسناد حمل ، پرداخت وجوه)با واقعیت معامله تطابق داده شود، در صورتی که احراز تطابق خرید واقعی با صورتحساب ارائه شده امکان پذیر نباشد بدلیل اینکه صورتحساب ارائه شده مربوط به خرید اعلام شده نیست اعتبار متعلق قابل قبول نخواهد بود

مودیانی که اقدام به صدور صورتحساب غیر واقعی می نمایند به علت اینکه بابت معامله واقعی صورتحساب صادر نشده وصورتحساب صادره متعلق به معامله غیرواقعی میباشد به استناد ماده ۱۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده در صورتی که بهای فروش مندرج در صورتحساب با ارزش روز اختلاف داشته باشد مالیات وعوارض مابه التفاوت از طریق علی الراس مطالبه می گردد ودر پرونده عملکرد مابه التفاوت به درامد مودی اضافه خواهد شد و مشمول جریمه موضوع بند۲ ماده۲۲ می باشند لیکن در صورتیکه مودیان نسبت به ارایه صورتحساب واقعی و اصلاح ماده ۱۶۹ مکرر اقدام نمایند جرایم مذکور قابل حذف می باشد.

جهت تشخیص صورتحسابهای واقعی و غیر واقعی از یکدیگر باید به عوامل اثبات وقوع یک معامله پرداخت ، لازم است وقوع و موضوعیت معامله اثبات شود اولین عامل ، انتقال کالا از فروشنده به خریدار و دومین عامل ، انتقال وجه کالای مبادله شده از خریدار به فروشنده می باشد.

لذا با استنباط از علم رجال جهت کشف هویت وریشه یک صورتحساب باید شجره نامه دو رکن مذکور تهیه گردد، جهت اثبات هویت وریشه مبادله وجه، از بانکهای اطلاعاتی برون سازمانی (حسابهای بانکی) و ریشه مبادلات کالا از سامانه ماده ۱۶۹ مکرر می توان استفاده کرد .

نکته

خریدی که در سامانه ماده ۱۶۹ مکرر فاقد ریشه و یا فروشی که فاقد شاخه باشد، یک معامله پر ریسک بوده و می توان نتیجه گیری کرد صورتحساب صادره نشان دهنده هویت واقعی متعاملین نبوده بلکه پوششی جهت مخفی نمودن هویت یکی از متعاملین می باشد بنابراین با توجه به عدم تعلق صورتحساب به معامله واقعی حداقل نتیجه گیری این است که اینگونه معاملات فاقد صورتحساب می باشند .

لذا کلیه استفاده کنندگان اعتبار بعدی باید به عنوان مودیان پر ریسک شناسائی و به ترتیب حسابرسی گردند وبا استنباط از تجربه مبارزه با قاچاق مواد مخدر جهت محدود نمودن بازار مصرف با عدم پذیرش اعتبار، حسابرسی تا اولین مودی واقعی که مدعی اعتبار این گونه صورتحسابها می باشند ادامه پیدا کند . وبا کنترل مدارک مثل بارنامه ، اسناد ومدارک خرید مربوط به فروشنده مندرج در صورتحساب ،تعلق کالای مورد معامله به فروشنده و انتقال مالکیت ومخاطره ناشی از ان به خریدار کنترل گردد

این مطلب را هم بخوانید:  ارتباط قانون مبارزه با پولشویی با صورت معاملات فصلی

با توجه به اینکه معمولا” صورتحسابهای غیر واقعی متضمن معاملات با مبالغ بالاتر از ۱۵۰ میلیون ریال می باشد لذا به استناد بند” ز” و”ح “ماده ۱ ائین نامه اجرائی قانون پولشوئی مبادله وجه باید از طریق شبکه بانکی وبا انتقال از یک حساب بانکی به حساب دیگر صورت پذیرد بنابراین صورتحسابهایی که انتقال وجه انها از طریق شبکه بانکی احراز نگردد تعلق انها به معاملات محرز نبوده وحداقل نتیجه گیری این است که اینگونه معاملات فاقد صورتحساب واقعی می باشند .

لازم به ذکر است تهاتر بدهی با طلب (واگذری چکهای مشتریان به طلبکاران)در صورتی صحیح است که بابت چک مورد انتقال حساب به نام صاحب چک در دفاتر داشته باشیم به عبارتی فقط چکهای صادره وبه نام مشتریان قابل تهاتر بوده نه چکهای حاملی که مشتری از شخص دیگری اخذ نموده (چکهایی که بیش از یکبار دست به دست (ظهر نویسی) شده است).طلبکار مودی نیز با توجه به اینکه نام مشتری مودی را در دفاتر ندارد نمی تواند چک دیگری را قبول وتهاتر کند مگر اینکه حسابی با مشخصات کامل که قابلیت اخذ تائیدیه را داشته باشد در دفاتر قانونی باز کند .

در صورت احراز مبادله وجه بین متعاملین واقعی به استناد ماده ۳۵۷ قانون تجارت مالکین واقعی مشمول مالیات بوده وبه استناد تبصره ماده ۱۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم می توان مالیات عملکرد را از مودی واقعی مطالبه نمود

ردیابی کالا

· بررسی گردش کالا: تطابق چرخه کالا واسنادحمل وصورتحساب مربوطه (تطابق نوع ، مقدار، تاریخ)

سازمان امور مالیاتی جهت ردیابی کالای مبادله شده، از طریق فرایندهای درون سازمانی می تواند عمل نماید. اولین و مهمترین گام جهت ردیابی کالا، دریافت و به اشتراک گذاری اطلاعات معاملات موضوع ماده ۱۶۹ مکرر می باشد. تبادل الکترونیکی صورت معاملات فصلی و ماهیانه (خرید/ فروش/ قراردادها) و لینک این اطلاعات به سامانه ارزش افزوده، می تواند جهت پذیرش اعتبارات مورد استفاده قرار گیرد. به گونه ای که زمانی که مودی در اظهارنامه ،اعتبار خرید ثبت می نماید، در صورت عدم احراز مبادله کالا و یا حتی در صورتی که ریشه خرید کالا توسط فروشندگان کالای مذکور احراز نگردد ،دیگران فروش به این اشخاص اعلام نکرده باشند(کالا فاقد ریشه باشد)، مودی امکان ثبت اعتبار خرید را نداشته باشد.

نظر به اینکه جهت گم کردن رد شرکتهای کاغذی ، اشخاص سود جو زنجیره ایی از شرکتهای کاغذی که در استانهای مختلف ثبت شده وبه یکدیگر فروش داشته وبابت این خرید وفروشهای غیر واقعی اظهارنامه های مالیاتی تنظیم وحتی اطلاعات مربوط به این معاملات در سامانه ماده ۱۶۹ مکرر نیز وارد می شود که این زنجیره بعضا” خطی ویا حتی حلقوی می باشد لازم است ، این ردیابی هویتی جهت اثبات اعتبار مالیاتی تا شخص معتبر ادامه پیدا میکند(فرادست) ودر صورتی که کالا فاقد ریشه در یک زنجیره کشف گردد تا شخص معتبر(فرودست) که بدهی مربوطه را پرداخت کند ،اعتبارات غیر قابل قبول اعلام گردد ، با توجه به عدم امکان رسیدگی کل پرونده ها ، این کنترل ها باید توسط یک نرم افزار انجام شود و وقتی که مبادلات فاقد ریشه ویا مبادلات حلقوی (لوپ) توسط نرم افزار شناسایی گردید مودیان از اولین مودی فاقد ریشه مبادلات تا اولین پرداخت کننده واقعی به عنوان مودیان پر ریسک جهت رسیدگی انتخاب گردند .

این مطلب را هم بخوانید:  20 میلیارد تومان مالیات برای خانم سالمندی که از نام او سوء استفاده کردند...

ردیابی کالا از طریق حسابرسی مالیاتی فروشندگان امکان پذیر می باشد. طبق ماده ۲۹ آیین نامه اجرایی ماده ۲۱۹ ق م م سازمان امور مالیاتی می تواند حکم رسیدگی به اشخاصی که در حیطه جغرافیایی حوزه های مالیاتی نیستند را صادر نماید. به این ترتیب نقص موجود در ماده ۲۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده که فقط به خریداران و مودیان اشاره نموده است برطرف گردیده و امکان بررسی اسناد و مدارک فروشندگان نیز برای مأموران مالیاتی فراهم می گردد.

ردیابی وجه نقد

همانگونه که در بخش مقدمه نیز اشاره شد، صادر کنندگان صورتحسابهای غیر واقعی، به منظور انجام فعالیت خود در پوشش فعالیت قانونی، تکالیف قانونی خود از جمله ثبت نام و دریافت گواهینامه ثبت نام و تسلیم اظهارنامه را انجام داده اند و به منظور واقعی جلوده دادن فعالیت خود و اثبات تحقق معامله و جلوگیری از این که توسط سازمان امور مالیاتی به عنوان شرکتهای صادر کننده صورتحساب غیر واقعی شناسایی شوند، اقدامات دیگری نیز انجام می دهند. از جمله این اقدامات ایجاد گردش حسابهای غیر واقعی بانکی برای اشخاص حقوقی است که به نام آنان اقدام به صدور صورتحساب غیر واقعی می نمایند.

در خصوص ردیابی پرداختها و دریافتهای وجوه نقد سازمان امور مالیاتی نیاز به همکاری نزدیک بانکها دارد. در این خصوص طبق ماده ۱۲۰ قانون برنامه توسعه پنجساله کلیه دستگاههای اجرایی و نهادهای عمومی ذیربط (شامل بانکها)، موظفند اطلاعات خود را در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار دهند. در صورت ایجاد زیرساخت و استفاده از ظرفیت کامل قوانین، امکان ردیابی گردش حساب اشخاص برای مأموران مالیاتی به وجود می آید. نکته مهمی که در بررسی اطلاعات حسابهای بانکی اشخاص وجود دارد، اجازه برداشت یا دسترسی به حسابها می باشد. شرکتهای فاقد اعتبار اغلب به نام اشخاص حقیقی (ای) می باشد که قادر به دسترسی به حسابهای معرفی شده در بانکها نیستند. این امر می تواند در شناسایی شرکتهایی که جهت اعمال غیر قانونی تشکیل شده اند کمک کند.

امکان ردیابی گردش وجوه نقد به صورت فوق در صورتی امکان پذیر است که کلیه مبادلات به صورت نقد باشد. در صورتی که خریداران و فروشندگان مبادلات خود را از طریق برات انجام دهند، لازم است:

الف – بانکها سامانه ای جداگانه برای ثبت برات داشته باشند و اطلاعات برات گیر، برات دهنده و … مربوط به برات مبادله شده در آن ثبت گردد و این اطلاعات در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار گیرد.

ب – برات گیر و برات دهنده ثبت های حسابداری مربوط به برات دریافتی و پرداختی خود را به درستی در دفاتر خود به ثبت رسانده و اسناد و مدارک مثبته آن را طبق قانون تجارت ضمیمه کنند.

· بررسی گردش وجوه نقد: به منظور این که وجوه نقد پرداختیبا نام فروشنده کالا مطابقت داده شود(مطابق قانون پولشوئی انتقال وجوه بیش از یکصد وپنجاه میلیون ریال از طریق حسابهای بانکی انجام گیرد )

· در مواردی که اسناد (چک) مشتریان طرف فروش به طرفهای خرید مودی واگذار می گردد(برات) ضرورت دارد ثبت حسابهای اسناد دریافتنی وحسابهای پرداختنی با مشخصات کامل صاحبان اسناد، در دفاتر قانونی درج و معامله اول احراز گردد. سیس مودی می تواند با ظهر نویسی اسناد را به دیگران واگذار وتهاتر را به صورت شفاف در دفاتر ثبت نماید.(می توان با اخذ تائیدیه از واحد مالیاتی رسیدگی کننده به پرونده طرف تهاتر ثبت و وصول چک توسط مودی واقعی را احراز نمود)

3 دیدگاه ها

  1. سلام و درود.استاد نریمانی عزیز باعث بسی افتخاره از مطالب شما که حاصل سالها تجربه شما در بالاترین سطح است استفاده می بریم.با تشکر

ارسال نظر و سوال

دیدگاه خود را وارد کنید
Please enter your name here