آیا حسابداری سه طرفه در ایران امکانپذیر است؟

1
1,971 بازدید

حسابداری سه طرفه

حسابداری سه طرفه

با سلام و خسته نباشید

پرداختن به موضوعات روز در حوزه حسابداری  یکی از نیاز های اساسی افراد در این حرفه به حساب می آید.

یکی از مطالب جدید در این حوزه، سیستم حسابداری سه طرفه می باشد که برای اولین بار توسط پروفسور یوجی ایجیری مطرح گردیده است. امروز با ارائه حسابداری سه طرفه در خدمت شما دوستان و همکاران گرامی هستیم.

نقطه شروع حسابداری سه طرفه

یوجی ایجیری در فوریه ۱۹۳۵ در شهر کوبه  ژاپن زاده شد. از سنین کودکی به ریاضی علاقه‌مند بود و در شش سالگی در چرتکه متبحر شد و زمانی هم که سال دهم دبیرستان بود، پدرش که صاحب یک قنادی بود، از او خواست که حسابداری قنادی او را انجام دهد. یوجی ایجیری از این کار لذت می‌برد و به‌همین علت تصمیم گرفت که حسابدار شود.

 درسال ۱۹۵۲ مدت کوتاهی قبل از فارغ‌التحصیل شدن از دبیرستان اقتصاد نارا امتحانی را گذراند، که او را قادر ساخت بدون داشتن تحصیلات دانشگاهی حسابدار رسمی شود. در تداوم تحصیلات شبانه، در سال ۱۹۵۶ در مدرسه عالی داشیشا در کیوتو امتحان حسابدار رسمی را گذراند و طی گذراندن دوره عملی سه ساله، وارد دانشگاه ریت سومیکان در کیوتو شد و در سال ۱۹۵۶ لیسانس حقوق را دریافت کرد. همچنین در همین سال دوره حسابدار رسمی را تمام کرد و هنوز طبق آمارها جوانترین فرد در کشور ژاپن است که توانسته است در سن ۲۱ سالگی حسابدار رسمی شود. در سال ۱۹۶۰ درجه کارشناسی ارشد حسابداری را از دانشگاه مینه سوتای آمریکا و در سال ۱۹۶۳ درجه دکتری حسابداری را از دانشگاه کارنگی ملون دریافت کرد. در همین سال او به عنوان عضو فعال انجمن حسابداری آمریکا انتخاب شد.

حتما بخوانید:  نرم افزار آفلاین جدید برای ارائه گزارشات فصلی قبل از سال 91!!!

مقدمه ای بر سیستم های حسابداری

  • حسابداری یک طرفه :

تاجر هر چه می گیرد در ستون بستانکار حساب و هر چه می دهد در ستون بدهکار حساب ثبت می کند و در نهایت این دو ستون را از هم کسر و مانده گیری می کند.(وجود مشکل در کنترل حساب ها و کشف اشتباه)

  • حسابداری دو طرفه :

ره آورد آن ایجاد حسابهای واسط بود، مثل حساب صندوق، حساب اسناد پرداختنی، حساب سرمایه، حساب فروش، حساب بهای تمام شده کالا و حساب سود و زیان و…، که با طبقه بندی و کدینگ حسابها، حسابداری دوبل کاملتر و کنترل حسابها بهتر گردید.(هنوز کنترل دقیق همه ابعاد یک بنگاه اقتصادی ممکن نبود)

به رغم تحولات خصوصی و عمومی از قرن شانزدهم تا عصر حاضر، عناصر اصلی سیستم حسابداری دو طرفه همچنان بدون تغییر باقی مانده است. دلیل آن در سادگی اصول، انعطاف پذیری و قابلیت آن در ثبت، انتقال و گزارش اطلاعات است. با این حال، با پیشرفت جامعه بشری، خواسته های جدید از سیستم حسابداری ایجاد گردید که به همان نسبت هم به ابعاد کنترلی اضافه نمود که ضرورت سیستم های حسابداری چند بعدی را نشان می دهد. ایجیری در چهارمین رساله خود در انجمن حسابداری امریکا نوشته است: “برای شناخت گذشته، باید آینده را شناخت.” به این معنی که “گذشته قابل لمس‌تر می‌شود، اگر بتوان آن‌را جهت بررسی تاثیر آینده در جهات مطلوب به‌کار بست.”

  • حسابداری چند بعدی :

کلیه فعالیتهای مالی و غیرمالی مرتبط با سیستم حسابداری و دامنه سیستم حسابداری فراتر از  ثبتهای بدهکار و بستانکار در نتیجه ابعاد کنترلی گسترش یافته و سیستم ها خود را کنترل می نمایند.

حتما بخوانید:  آیا مالیات نقل و انتقال سند در بهای تمام شده زمین محاسبه می شود؟

شرایط لازم برای بسط یک سیستم

برای بسط یک سیستم دو شرط باید برقرار باشد: حفظ سیستم قدیم و یکپارچگی سیستم جدید. بنابراین، باید سیستم بسط یافته هرآن چیزی را داشته باشد که در سیستم اولیه وجود دارد. افزون بر این، بعد جدید اضافه شده به سیستم قدیم باید منطقاً و منحصراً از ابعاد قدیم استنتاج شود و بخش منسجم و یکپارچه ای از ابعاد سیستم جدید را تشکیل دهد.

پروفسور یوجی ایجیری معتقد است سیستم حسابداری سه طرفه مشکلات مطرح شده در سیستم ثبت دو طرفه را با در نظر گرفتن زمان گذشته، حال و آینده برطرف می نماید.

همان طور که می دانیم معادله حسابداری در سیستم ثبت دو طرفه به صورت زیر بیان گردیده است:

دارایی = بدهی + سرمایه

این معادله را می توان به صورت زیر هم مطرح نمود:

خالص دارایی ها = سرمایه

معادله فوق بیانگر دو بعد در سیستم ثبت حسابداری است. اما بعد سوم چیست؟

با بررسی دقیق تر مشخص می شود خالص دارایی و سرمایه، هر دو وضعیت مالی واحد تجاری را، در یک تاریخ معین بیان می کنند. در تاریخ ترازنامه، دارایی وضعیت کنونی مجموعه منابع متعلق به واحد تجاری(مثبت یا منفی) را در بر می گیرد. اما با توجه به اینکه سرمایه در نتیجه پرداخت های گذشته و بستن حساب سود و زیان مربوط به گذشته، حاصل گردیده است، تغییرات گذشته را منعکس می کند. بنابراین می توان گفت خالص دارایی مربوط به زمان حال و سرمایه گرایش به زمان گذشته دارد. با توجه به اینکه این دو حساب از نظر مقداری با هم برابر هستند، داریم:

حتما بخوانید:  چه افرادی نباید اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده رد کنند؟

حال = گذشته

حسابداری سه طرفه موقت

وقتی دو بعد متفاوت دارایی و سرمایه را به دو بعد انتزاعی تر گذشته و حال تبدیل کنیم، می توانیم بعد آینده را نیز به آن بیفزاییم و معادله سه طرفه به این شکل می تواند باشد:

آینده = حال = گذشته

این سیستم را ثبت حسابداری سه طرفه موقت نامیده اند. بعد جدیدی که به ابعاد قبلی اضافه شده است با وقایع بودجه ای و پیش بینی های یک واحد تجاری در ارتباط است و به عنوان بودجه از آن یاد می شود. بنابراین معادله حسابداری سه طرفه به صورت زیر بیان می گردد:

بودجه = دارایی = سرمایه

جهت درک بهتر موضوع، مثال زیر ارائه می گردد:

فرض کنید سرمایه واحد تجاری در سال قبل ۱۰۰ میلیون ریال بوده است. هم اکنون این سرمایه ۱۵۰ میلیون ریال است و سرمایه هدف بودجه ای سال بعد، رسیدن به مبلغ ۲۰۰ میلیون ریال است. پس رابطه بودجه = دارایی = سرمایه را می توان به صورت زیر مطرح نمود:

۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰ – ۲۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰ = ۱۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰ = ۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰ + ۱۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰

۱۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰= ۱۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰= ۱۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰

بودجه      =       دارایی        =      سرمایه

برای محاسبه سرمایه، سرمایه اولیه واحد با سود سال جاری جمع می شود. دارایی، سرمایه سال جاری است و وقتی سود بودجه شده از سرمایه هدف(۲۰۰ میلیون ریال) در سال آینده کسر گردد، بعد جدید اضافه شده(بودجه) به دست آید. پس در حسابداری سه طرفه هم، هر یک از سه ستون مبلغ واحدی را نشان می دهد.

امیدوارم گامی در جهت ترفیع حرفه حسابداری و آموزش به شما عزیزان برداشته باشم.

لطفا با نظرات ارزنده خود ما را در راه یاری فرمایید.

 

اسلایدر جشنواره عید تا عید ۹۸

یک دیدگاه

  1. با سلام
    متاسفانه نه تنها در زمان ایجیری بلکه اکنون نیز توضیح مشخصی از کاربرد حسابداری سه طرفه وجود ندارد و احساس میشود تا کنون هیچکس بدرستی حسابداری ۳ طرفه را درک نکرده است .

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید