نحوه استفاده از گزارش حسابرس در امور حسابداری (قسمت دوم)

0
347 بازدید

در قسمت اول این مطلب با اشاره به استانداردهای گزارشگری حسابرسی در ایران، کلیاتی در خصوص چهارچوب، شکل و انواع اظهارنظر حسابرس مستقل عرض کردیم. در این قسمت قصد داریم در مورد معیارهای قضاوت حسابرس برای اظهارنظر و اینکه حسابرس چه زمانی چه نوع اظهارنظری ارائه می کند صحبت کنیم.

مفهوم اهمیت در حسابرسی

اهمیت در برنامه ریزی و اجرای عملیات حسابرسی موضوع استاندارد ۳۲۰ حسابرسی است که می توانید با مطالعه کامل این استاندارد درک جامعی از این مفهوم بدست بیاورید.
تعیین سطح اهمیت توسط حسابرس مستلزم قضاوت حرفه ای است و خود تحت تأثیر برداشت حسابرس از نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان صورت های مالی قرار دارد. برای تعیین سطح اهمیت همچنین روش های محاسباتی متداولی نیز میان حسابرسان وجود دارد که با استفاده از آن و قضاوت حرفه ای خود حسابرس سطح اهمیت به صورت یک عدد (مبلغ ریالی) محاسبه می شود. معمولا تحریف ها و یا مجموع تحریف های پایین تر از سطح اهمیت (بجز در موارد غیرعادی مانند علایم تقلب) سبب تعدیل گزارش حسابرس نخواهند شد.

زمان صدور اظهارنظر تعدیل نشده (مقبول)

اگر حسابرس براساس شواهد به این نتیجه برسد که صورت های مالی عاری از تحریف بااهمیت هستند، و یا تحریف های کشف شده به تنهایی یا در مجموع پایین تر از سطح اهمیت تعیین شده باشند، در این صورت حسابرس اظهارنظر مقبول صادر می کند:
به نظر این مؤسسه، صورتهای مالی یاد شده، وضعیت مالی شرکت x را در تاریخ … و عملکرد مالی و جریانهای نقدی آن را برای سال مالی منتهی به … ، از تمام جنبه های بااهمیت، طبق استانداردهای حسابداری، به نحو مطلوب نشان می دهد.

زمان صدور اظهارنظر مشروط

اگر حسابرس به این نتیجه برسد که تحریف ها به تنهایی یا در مجموع نسبت به صورت های مالی با اهمیت است ولی فراگیر نیست، و یا قادر به کسب شواهد نباشد و به این نتیجه برسد که آثار تحریف های کشف نشده بر صورتهای مالی با اهمیت است ولی فراگیر نیست؛ اظهارنظر مشروط صادر می نماید.
مثال: سرفصل حسابهای دریافتنی به شرح یادداشت … صورتهالی مالی شامل مبلغ … ریال اقلام راکد و سنواتی می باشد. در این ارتباط اختصاص ذخایر کافی با توجه به مبالغ قابل بازیافت اقلام مزبور ضروری است.
*در بند بالا به قضاوت حسابرس مبلغ تحریف نسبت به سطح اهمیت صورت های مالی فراگیر و اساسی نیست.
اظهار نظر مشروط:
به نظر این مؤسسه، به استثنای آثار احتمالی مورد مندرج در بند مبانی اظهار نظر مشروط، صورتهای مالی یاد شده، وضعیت مالی شرکت را در تاریخ … و عملکرد مالی و جر یانهای نقدی آن را برای سال مالی منتهی به تاریخ مزبور، از تمام جنبه های بااهمیت، طبق استانداردهای حسابداری، به نحو مطلوب نشان می دهد.

زمان صدور اظهارنظر مردود

چنانچه حسابرس با کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب ، به این نتیجه برسد که تحریف ها، به تنهایی یا در مجموع، نسبت به صورتهای مالی با اهمیت و فراگیر است، اظهارنظر مردود صادر میکند.
مثال: شرکت پیمانکاری x برخلاف استانداردهای حسابداری درآمد سال مالی منتهی به … را که باید براساس درصد پیشرفت کار محاسبه میشد، براساس صورت وضعیت های ارسالی ثبت و محاسبه نموده است.
*در بند بالا به نظر حسابرس مبلغ تحریف بیشتر از سطح اهمیت بوده و نسبت به صورتهای مالی فراگیر و اساسی بوده و باعث گمراهی استفاده کنندگان از صورتهای مالی می شود.
نکته: ممکن است به غیر از موضوعی که باعث مردود شدن گزارش شده است، تحریفات و محدودیت های دیگری نیز وجود داشته باشد. سایر اینگونه موارد تحت عناوین سایر تحریف ها و محدودیت ها در گزارش حسابرس درج می شود.
اظهار نظر مردود:
به نظر این مؤسسه، به دلیل اساسی بودن آثار موضوع مندرج در بند مبانی اظهار نظر مردود، صورتهای مالی یاد شده، وضعیت مالی شرکت x را در تاریخ … و عملکرد مالی و جریانهای نقدی شرکت را برای سال مالی منتهی به … ، از تمام جنبه های با اهمیت، طبق استانداردهای حسابداری، به نحو مطلوب نشان نمی دهد.

زمان صدور عدم اظهارنظر

در صورتی که حسابرس قادر به کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب برای اظهارنظر نباشد، و به این نتیجه برسد که آثار احتمالی تحریف های کشف نشده بر صورتهای مالی می تواند بااهمیت و فراگیر و اساسی باشد، باید عدم اظهارنظر ارائه کند.
در شرایط بسیار نادری که ابهامات متعدد وجود دارد، علی رغم کسب شواهد کافی و مناسب در خصوص هر یک از این ابهامات، به دلیل ارتباط آنها با یکدیگر و مجموع آثار احتمالی این موارد بر صورتهای مالی، حسابرس باید عدم اظهارنظر ارائه کند. در صورتی که درخصوص تداوم فعالیت شرکت ابهام اساسی وجود داشت، گزارش صرفا از نوع عدم اظهارنظر خواهد بود.
ابهام اساسی درخصوص تداوم فعالیت شرکت تا حد زیادی قضاوتی است. حسابرس درصورت مشاهده نشانه های ابهام تداوم فعالیت شرکت باید با مدیریت در مورد برنامه های آتی برای خروج از وضعیت موجود مذاکره کند. برخی نشانه های ابهام تداوم فعالیت شرکت شامل توقف بخش عمده فعالیت واحد تجاری، فزونی بدهی ها از دارایی ها، ورشکستگی مشتریان عمده، مشکلات داخلی و مدیریتی عمده، کمبود شدید سرمایه در گردش، عوامل خارجی مانند تهدیدهای سیاسی بین المللی که اثر مستقیم بر فعالیت شرکت دارند و … می باشند.
مثال: این مؤسسه بعد از تاریخ … به عنوان حسابرس دعوت به کار شد و بنابراین بر شمارش فیزیکی موجودی های مواد و کالا در ابتدا و انتهای سال نظارت نداشته است. این مؤسسه با استفاده از سایر روشهای حسابرسی نیز نتوانسته است خود را، در خصوص مقادیر موجودی مواد و کالا در ۲۹ اسفند ماه … و … که به ترتیب به مبالغ … و … میلیون ریال در ترازنامه منعکس شده است، متقاعد کند.
عدم اظهارنظر:
به دلیل اساسی بودن آثار احتمالی موضوعات توصیف شده در بند مبانی عدم اظهارنظر، این مؤسسه نتوانسته است شواهد حسابرسی کافی و مناسب برای اظهارنظر را کسب کند و در نتیجه، اظهارنظر نسبت به صورتهای مالی یاد شده، امکانپذیر نیست.

نکته مهم: اینکه بر اثر چه موضوعی چه اظهارنظری صادر شود، بیشتر از همه چیز متاثر از قضاوت حسابرس است. مثلا ممکن است گزارش یک شرکت بر اثر بند محدودیت در رسیدگی مشروط شده و همین بند در گزارش شرکت دیگری به عدم اظهارنظر حسابرس بیانجامد.

تاثیر نوع گزارش حسابرسی بر شرکت و ارکان راهبری

در شرکت های بورسی و سهامی عام بزرگ، به دلیل جدایی مدیریت از مالکیت، در صورت وجود نکات عمده تحریف یا ابهام در گزارش حسابرسی، مدیریت شرکت باید در قبال سهامداران که مالک شرکت هستند پاسخگو باشد. از این رو مدیریت سعی در هر چه بهتر بودن گزارش حسابرس دارد.
اگر واحد تجاری قصد شرکت در مناقصه دولتی داشته باشد معمولا یکی از الزامات آن ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده است. در صورت وجود نکات عمده تحریف یا ابهام در گزارش حسابرسی ممکن است بر تصمیم گیری واحد دولتی اثرگذار باشد.
اگر واحد تجاری قصد اخذ وام از بانک را داشته باشد باشد معمولا یکی از الزامات آن ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده است. در صورت وجود نکات عمده تحریف یا ابهام در گزارش حسابرسی ممکن است بر تصمیم گیری بانک مبنی بر ارائه و یا عدم ارائه تسهیلات به شرکت تاثیرگذار باشد.
اگر شرکت مشمول مقررات ماده ۲۷۲ بوده و الزام به ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده به اداره امورمالیاتی داشته باشد، در صورت وجود نکات عمده تحریف یا ابهام در گزارش حسابرسی قطعا بر رسیدگی مالیاتی آن شرکت اثر سوء دارد (در این خصوص در قسمت های آتی بیشتر صحبت میکنیم).

و در آخر قسمت دوم…

در این قسمت با تاکید بر انواع گزارش حسابرسی و اینکه چه زمانی حسابرس بر اساس چه معیارهایی چه اظهارنظری صادر می کند صحبت کردیم. در قسمت بعدی قصد داریم با تکیه بر پژوهش انجام شده پرتکرارترین بندهای تحریف، ابهام و محدودیت را تشریح نماییم. با ما همراه باشید

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید