کسب‌وکارهای اینترنتی و تکالیف قانونی

0
328 بازدید
کسب و کارهای اینترنتی و تکالیف قانونی

امروزه تجارت الکترونیک و کسب و کارهای اینترنتی سهم بزرگی در بازار و اقتصاد کشورها را به خود اختصاص داده است، کشور ما هم از این قاعده مستثنی نیست، بر اساس برآوردهای مرکز توسعه تجارت الکترونیکی ایران حجم معاملات تجارت الکترونیکی ایران در سال ۱۳۹۶ حدود ۱۶۰ هزار میلیارد تومان ثبت شده است که این رقم بیش از ۱۱ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص داده است! به نظر بنده با توجه به سرعت پیشرفت این مدل کسب و کار، در سالهای نه چندان دور بر خلاف شرایط موجود قیمت ملکهای تجاری یا به اصطلاح مغازه ها کمتر از قیمت ملکهای مسکونی خواهد شد.

پیشرفت یک مدل کسب و کار توجه اقشار مختلف را به خود جلب می کند که برخی از آنها عبارتند از:

  1. عرضه کنندگان کالا و خدمات
  2. صاحبان کسب و کارهای دیگر
  3. مردم
  4. دولت

در این نوشته به تکالیف قانونی کسب و کارهای اینترنتی با محوریت مالیات پرداخته شده است.

شاید اولین و متداول ترین سوال مطرح شده این است که مگر کسب و کارهای اینترنتی مشمول پرداخت مالیات هستند؟

بله؛ طبق ماده ۱ ق.م.م تمام اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی مقیم ایران نسبت به تمام درآمدهایی که در ایران و خارج از ایران کسب می کنند مشمول پرداخت مالیات می باشند.

طبق ماده ۲ ق.م.م اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیاتهای موضوع این قانون نیستند:

  • وزارتخانه ها و موسسات دولتی
  • دستگاههایی که بودجه آنها توسط دولت تامین می شود
  • شهرداریها و دهیاریها
  • بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی دارای مجوز فعالیت از طرف امام خمینی (ره) و رهبر انقلاب اسلامی، که طبق تبصره ۲ ماده ۲ ق.م.م درآمدهای حاصل از فعالیتهای اقتصادی برای اشخاص موضوع این ماده که به نحوی غیر از طریق شرکت نیز تحصیل می شود در هر مورد به طور جداگانه به نرخ مذکور در ماده ۱۰۵ این قانون مشمول مالیات خواهد بود.

با توجه به توضیحات بالا به این نتیجه می رسیم که کسب و کارهای اینترنتی هم مشمول قانون مالیات هستند، در همین راستا سازمان امور مالیاتی در مهرماه۱۳۹۷ اطلاعیه ای صادر کرد مبنی بر اینکه صاحبان کسب و کارهای مجازی (اعم از حقیقی و حقوقی) همانند سایر فعالان اقتصادی مشمول قوانین مالیاتی مربوطه می باشند و فارغ از محل فعالیت می بایست تکالیف زیر (۹مورد) را انجام دهند. در غیر این صورت مشمول جرایم قانونی مقرر خواهند شد. اهم تکالیف عبارتند از:

  1. اشخاص حقوقی طبق تبصره ماده ۴۸ ق.م.م ظرف ۲ماه از تاریخ ثبت شرکت و اشخاص حقیقی طبق تبصره۳ ماده ۱۷۷ ق.م.م ظرف ۴ماه بعد از شروع فعالیت مکلف به تشکیل پرونده مالیاتی هستند.
  2. از طریق مراجعه به درگاه اینترنتی عملیات مالیاتی به نشانی tax.gov.ir نسبت به ثبت نام الکترونیکی و دریافت کد اقتصادی اقدام نمایند.
  3. تمامی تکالیف مرتبط به ماده ۱۶۹ و ۱۶۹ مکرر ق.م.م را باید درمهلت های مقرر انجام دهند.
  4. مودیانی که بر مبنای فراخوان های ۷ گانه مشمول مالیات بر ارزش افزوده می شوند مکلفند اقدامات لازم جهت تشکیل پرونده و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده را انجام دهند.
  5. تمامی مودیان اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی می باشند.
حتما بخوانید:  وقت اضافه مالیاتی

دغدغه ای که صاحبان کسب و کارهای اینترنتی دارند و در این مورد محق هم هستند آگاهی اندک و بعضا عدم آگاهی پرسنل سازمان امور مالیاتی نسبت به کسب و کار ایشان و اصطلاحات تجارت الکترونیک می باشد که این امر موجب محاسبه مالیات بیش از واقع و ضرر مودی می گردد. حال با این تفاسیر شما در نظر بگیرید که صاحب کسب و کار یا حسابدار مجموعه هم آگاهی لازم و کافی نسبت به قانون مالیات را نداشته باشد، قطعا آینده روشنی در انتظار ایشان نخواهد بود.

به همین دلیل پیشنهاد می شود با آگاهی کامل نسبت به قوانین و مقررات فعالیت خود را آغاز و ادامه دهید.
اولین موضوع با اهمیت آگاهی کامل نسبت به ۱۶ مورد قوانین تاثیرگذار بر کسب و کارهای اینترنتی می باشد که اهم آنها عبارتند از:

  1. قانون نظام صنفی
  2. قانون جرایم رایانه ای
  3. قانون تجارت الکترونیک
  4. قانون مالیات های مستقیم
  5. قانون مالیات بر ارزش افزوده
  6. قانون تامین اجتماعی
  7. قانون کار و…

دومین موضوع ۱۰ مورد ضوابط مرتبط با کسب و کارهای اینترنتی است که اهم آن عبارتند از:

  1. ضوابط صدور مجوز تاسیس و فعالیت واحدهای فرهنگی دیجیتال
  2. شرایط تکثیر نرم افزارهای داخلی و خارجی
  3. دستورالعمل فعالیت در شبکه های مجازی
  4. آیین نامه های اجرایی معافیت های مالیاتی
  5. آیین نامه اجرایی بیمه
  6. آیین نامه های اجرایی قانون کار

سوال دیگری که مطرح می شود شروع فعالیت به صورت شخص حقیقی یا حقوقی است؟

اگر برای کسب و کار خود نقشه راه داشته باشید تصمیم گیری در این مورد کار سختی نیست. در صورتی که مشتری شما اشخاص دولتی نیستند و یا الزام شرکت در مناقصات و مزایدات را ندارید و الزامات قانونی دیگر شامل حال شما نمی شود پیشنهاد می شود به صورت شخص حقیقی فعالیت خود را آغاز و ادامه دهید، چرا که از لحاظ مالیاتی حساسیت کمتری در مورد اشخاص حقیقی وجود دارد، تکالیف مالیاتی اشخاص حقوقی بیشتر است و هزینه بیشتری برای مالک شرکت خواهد داشت، شما زمانی که به عنوان شخص حقیقی تشکیل پرونده مالیاتی می دهید در صورتی که در زمره مودیان گروه سوم قرار بگیرید و مشمول تبصره ماده ۱۰۰ ق.م.م هم بشوید نیازی به ارسال اظهارنامه مالیاتی نخواهید داشت و مالیات خود را به صورت توافقی پرداخت خواهید کرد (تبصره ماده ۱۰۰ ق.م.م مطالعه گردد).

موضوع با اهمیت دیگر برای شروع کسب و کار اینترنتی دریافت مجوز از اتحادیه کسب و کارهای مجازی می باشد. طبق ماده ۸۷ قانون نظام صنفی فعالیت افراد در فضای مجازی مستلزم اخذ پروانه کسب از اتحادیه مربوطه است. پیشنهاد می گردد آیین نامه اجرایی تبصره ماده ۸۷ قانون نظام صنفی درباره چگونگی صدور مجوز و نحوه نظارت بر فعالیت افراد صنفی در فضای مجازی و بازاریابی شبکه ای که مشتمل بر ۲۵ ماده و ۱۹ تبصره توسط اتاق اصناف ایران، وزارت اطلاعات و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تهیه و در تاریخ ۰۱/۱۲/۱۳۹۵ به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت رسید مطالعه گردد.

حتما بخوانید:  مهلت ارسال گزارش فصلی

بعضا افرادی هستند که هزینه طراحی وب سایت پرداخت و اقدام به ساخت وب سایت نموده، هزینه تبلیغات برای وب سایت خود پرداخت کرده و حتی تا امضای قرارداد کاری هم پیش رفته ولی به دلیل عدم دریافت مجوز فعالیت وب سایت ایشان فیلتر شده و قادر به ادامه فعالیت نبوده است.

اگر صاحب کسب و کار در فضای مجازی هستید باید از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز فعالیت دریافت کنید. امروزه با گسترش ضریب نفوذ اینترنت در کشورمان، شبکه های اجتماعی و رسانه های دیجیتال بیش از گذشته در تمام زمینه ها مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است. به همین دلیل در نیمه نخست آذرماه ۱۳۹۶ شورای عالی فضای مجازی از تصویب طرحی برای مدیریت شبکه های اجتماعی خبر داد. بر اساس این طرح احراز هویت کانال های مختلف در شبکه های اجتماعی که دارای تعداد اعضای قابل توجهی (بیش از ۵۰۰۰عضو) هستند امری ضروری خواهد بود. بر این اساس وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تشکیل کمیته ای مسئولیت تدوین آیین نامه ساماندهی شبکه های اجتماعی را به عهده گرفت. این طرح شامد یا همان شناسنامه الکترونیکی محتوای دیجیتال نام گذاری شده که تمامی افراد برای فعالیت های دیجیتال ملزم به ثبت نام در طرح شامد و دریافت کد الکترونیک که نشان دهنده اعتبار وب سایت، نرم افزار، کانال و اشکال مختلف محصولات دیجیتالی است می باشند.

بسیار خب از هرچه بگذریم سخن مالیات خوش تر است، برخی اشخاص هم هستند که مجوزهای لازم برای فعالیت در دنیای دیجیتال را از مراجع ذکر شده در بالا دریافت و شروع به کار هم کرده اند ولی با توجه به اینکه هنوز درآمدی کسب نکرده اند تکالیف مالیاتی خود را انجام نداده اند که دلیل آنها برای این کار عدم کسب درآمد می باشد! که مرتکب اشتباهی بزرگ شده اند. چرا که شما باید طبق قانون عمل کنید و تکالیف قانونی خود را انجام دهید و طبق مدارک و مستندات به سازمان امور مالیاتی عدم کسب درآمد خود را اعلام خواهید کرد و به طبع آن مالیات هم نمی پردازید. (طبق مواد قانونی ۹۴-۹۵-۹۷و۱۰۶ ق.م.م)

برخی اشخاص هم هستند که برای تبلیغات و جلب مشتری در سایت خود تعداد مشتریان، پروژه های موفق، تعداد فروش کالاها و عملکرد خود را بیش از واقع ذکر می کنند که این امر برای سازمان امور مالیاتی به عنوان خود ابرازی یا خود اظهاری محسوب می شود که موجب تشخیص مالیات بیش از واقع برای شخص می گردد. بنابراین پیشنهاد می گردد در سایت خود تعداد مشتریان، تعداد فروش کالاها و پروژه های موفق را ذکر نکنید و در صورت تمایل عدد و رقم صحیح را ذکر کنید.

حتما بخوانید:  چه کمک‌هایی به‌عنوان هزینه‌های قابل قبول مالیاتی شناخته می‌شوند؟

سوال دیگری که بسیار مطرح می شود این است که سازمان امور مالیاتی صاحبان کسب و کارهای اینترنتی را چگونه پیدا می کند؟ به چندین روش که اهم آنها را ذکر می کنیم:

  1. سامانه صورت معاملات فصلی (شما خرید یا فروشی داشته اید که طرف حساب مشخصات شما را به سازمان اعلام کرده است)
  2. با یک شخص برای انجام کار قرارداد امضا کرده اید
  3. قرارداد اجاره محل
  4. از طریق جستجو پرسنل سازمان (واحدیابی) در شبکه های اجتماعی و تعداد دنبال کنندگان صفحه اشخاص
  5. گردش حسابهای بانکی و تراکنش های بانکی: طبق تفاهم نامه سازمان امور مالیاتی با بانک مرکزی، بانک مرکزی اطلاعات حسابهای بانکی را از بانکها دریافت و در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار می دهد که برای اشخاص حقوقی آستانه ای تعیین نشده و حساب آنها چک می شود ولی برای اشخاص حقیقی سقف گردش مالی ۵میلیارد تومان در سال در نظر گرفته شده که اطلاعات حساب آنها دریافت شده و حتی آنهایی که تراکنش های مشکوک بانکی دارند هم شناسایی و بررسی می شوند. (دستورالعمل شماره ۵۲۵/۹۶/۲۰۰ سازمان امور مالیاتی مطالعه گردد)

پیشنهاد می گردد برای شروع به کار حتما نسبت به قوانین مرتبط به شغل خود آگاهی کامل کسب و الزامات قانونی مربوط به کسب و کارتان را رعایت و اجرا کنید تا بعدها دچار مشکل و ضررهای غیرقابل جبران نشوید که آگاهی شما نسبت به قانون در برخی موارد موجب معافیت مالیاتی نیز می گردد.

به طور مثال در مورد کسب و کارهای اینترنتی اگر زمینه فعالیت شما نشر دیجیتال (فروش فایلهای دیجیتال) باشد، در صورتیکه از سایت سرآمد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز فروش فایل را دریافت کرده باشید طبق بند ل ماده ۱۳۹ ق.م.م مشمول معافیت مالیاتی هستید. در آخر مطلب که موضوع معافیت هم مطرح شد لازم می دانم توضیح مختصری در مورد معافیت مالیاتی هم بدهم.

معافیت مالیاتی به معنی عدم انجام تکالیف مالیاتی نیست! این جمله بسیار مهم است. بسیاری از صاحبان مشاغل که مشمول معافیت مالیاتی هستند این را بدین معنی می دانند که از انجام تکالیف مالیاتی معاف هستند که کاملا در اشتباه هستند. با یک مثال این موضوع را توضیح می دهیم:

شخص حقوقی شاغل در کسب و کار اینترنتی را در نظر بگیرید که یکی از آنها در زمینه نشر دیجیتال و دیگری در زمینه پوشاک و البسه مشغول به فعالیت هستند، هر دو شرکت در سال۹۷ مبلغ ۲۰میلیون ریال سود خالص داشته اند. مبلغ مالیات قابل پرداخت برای هریک از شرکتها به صورت زیر محاسبه می گردد.

۲۰،۰۰۰،۰۰۰ * ۲۵% = ۵،۰۰۰،۰۰۰ ریال مبلغ مالیات قابل پرداخت شرکت پوشاک
۲۰،۰۰۰،۰۰۰ * ۰% = ۰ مبلغ مالیات قابل پرداخت شرکت نشر دیجیتال

تهیه، تنظیم و تجزیه و تحلیل صورتهای مالی اساسی

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید