با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال یکی از مهم‌ترین دغدغه کارمندان، کارگران و صاحبان کسب‌ و کار، بحث عیدی و سنوات است. در این مطلب نحوه محاسبه عیدی و سنوات کارگران در سال ۹۸ را به همراه مثالی توضیح میدهیم.

اقلامی که در محاسبه عیدی و پاداش کارگران منظور میشود

آنچه که مبنای محاسبه و پرداخت عیدی و پاداش پایان سال کارگران مشمول قانون کار قرار می گیرد، مزد و فوق العاده هایی است که کارگر به مناسبت اشتغال در شغل مربوط دریافت میکند. به عبارتی مزایایی که افراد به نوعی در ارتباط با شغل دریافت می کنند از اجزاء مزد محسوب می گردد. یعنی فوق العاده شغل، سختی کار و هرچه که به تبع شغل به کارگر داده می شود، جزء مزد منظور و الزاماً باید در محاسبه عیدی و پاداش لحاظ گردد. بدیهی است صرفاً مزایای رفاهی و انگیزه ای از قبیل کمک عائله مندی و کمک هزینه های مسکن، خواروبار و بن و نیز پاداش افزایش تولید جزء مزد به حساب نیامده و در پرداخت عیدی و پاداش نیز لحاظ نخواهد شد.

حداقل و حداکثر عیدی و پاداش کارگران در سال ۹۸

بر اساس مصوبه قانون شورای عالی کار، همه شرکت‌های مشمول قانون کار باید به ازای یک سال کار، به کارکنان خود معادل ۶۰ روز آخرین مزد را به عنوان عیدی پرداخت کنند. مبلغ پرداختی از این بابت به هر یک از کارکنان نبایستی از معادل نود روز حداقل مزد روزانه قانونی تجاوز کند. اگر سابقه کارگر کمتر از یکسال باشد نیز به نسبت کارکرد، عیدی و پاداش باید پرداخت شود.
بنابراین سقف عیدی و پاداش سالانه کارگران ۹۸:     ریال    ۴۵،۵۰۶،۴۳۰=۹۰*۵۰۵،۶۲۷
سقف عیدی و پاداش ماهانه کارگران ۹۸:                ریال  ۳،۷۹۲،۲۰۳=۴۵،۵۰۶،۴۳۰/۱۲
سقف عیدی و پاداش روزانه کارگران ۹۸ :                ریال      ۱۲۶،۴۰۷=۳،۷۹۲،۲۰۳/۳۰
خواهد بود. یعنی اگر مبلغ محاسبه شده برای عیدی کارگر از هر یک از ارقام بالا بیشتر شد، مبلغ سقف به عنوان عیدی پرداخت میشود.

عیدی و پاداش کارگران پاره وقت چگونه محاسبه می شود؟

بر اساس ماده ۳۹ قانون کار، مزد و مزایای کارگرانی که به صورت نیمه وقت و یا کمتر از ساعات قانونی تعیین شده به کار اشتغال دارند، به نسبت ساعات کار انجام یافته محاسبه و پرداخت می شود که عیدی و پاداش نیز از این قاعده کلی مستثنی نمی باشد.

محاسبه سنوات کارگران در سال ۹۸

مبلغ سنوات به ازای هر سال معادل ۳۰ روز حقوق و مزایا می باشد. طبق رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری، ملاک محاسبه و پرداخت حق سنوات، بر مبنای مواد ۲۴ و ۳۱ قانون کار، مطابق حقوق و مزد کارگر است که همه عناوین مقرر در مواد ۳۴ و ۳۵ قانون یاد شده را در برمی گیرد.
طبق ماده ۳۴ قانون کار، حقوق یعنی کلیه دریافتهای قانونی که کارگر به اعتبار قرارداد کار اعم از مزد یا حقوق، کمک عائله‌مندی، هزینه های مسکن، خواربار، ایاب و ذهاب، مزایای غیر نقدی، پاداش افزایش تولید، سود سالانه و نظایر آنها دریافت می‌نماید.
طبق ماده ۳۵ قانون کار، مزد یعنی وجوه نقدی یا غیر نقدی و یا مجموع آنها که در مقابل انجام کار به کارگر پرداخت می‌شود. به عبارتی سنوات کارگران طبق فرمول زیر به دست می آید:

( حقوق پایه ماهانه + مزایای مستمر ماهانه ) /۳۶۵ *۳۰= سنوات یکسال کار

تفاوت پایه سنواتی و سنوات خدمت چیست؟

  • سنوات خدمت که به آن مزایای پایان کار، حق سنوات و سنوات نیز گفته می‎شود، از مزایای اجباری است که کارفرما موظف به پرداخت آن می باشد.
  • پایه سنوات به کارگرانی که بیشتر از یک سال سابقه کار داشته باشند و یا یک سال از آخرین دریافت پایه سنوات آنان در آن کارگاه گذشته باشد تعلق می‌گیرد.

قانون پرداخت سنوات به کارگران

کارفرما در مواد ۲۴ و ۲۷ قانون کار مکلف شده است که در پایان کار مبلغی معادل یک ماه آخرین مزد کارگر را به ازای هر سال کار به کارگر پرداخت نماید.

نکته: طبق رای شماره ۱۸۶ مورخ ۱۳۹۸/۰۲/۱۷ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، مبنای محاسبه حق سنوات، آخرین حقوق و مزد است نه حقوق مبنا و ثابت.

طبق رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص حق سنوات، دادنامه ۹۸۰۹۹۲۰۹۰۵۸۱۳۳۲۸ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲۹ به موارد زیر اشاره شده است:
به استناد ماده ۲۴ و تبصره ۴ ماده ۷ قانون کار، کارفرمایان موظفند به کارگری که مطابق قرارداد، یک سال یا بیشتر، به کار اشتغال داشته است برای هر سال سابقه (اعم از متوالی یا متناوب) به نسبت مدت کارکرد، مزایای قانونی پایان کار(سنوات) را بر مبنای هر سال یک ماه آخرین مزد(حقوق) به عنوان مزایای پایان کار(سنوات) پرداخت نمایند.

طبق این رای منظور از اتمام کار، اتمام قرارداد کار نیست و زمانی است که کارگر رابطه کاری خود را با کارگاه قطع می نماید. بنابراین اگر سنوات کارگر در طول مدت اشتغال مثلا هر ماه و یا در پایان هر قرارداد کار ۶ ماهه پرداخت می شود مبالغ سنوات پرداخت شده علی الحساب بوده و در موقع پایان کار نیز باید مابه التفاوت سنوات محاسبه و پرداخت شود.

سنوات کارگران علی الحساب شد

 

رای دیوان عدالت اداری در مورد سنوات مورخ 19 آذر98

  • بر اساس رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۹، در قرارداد های موقت نیز مانند قرارداد های دائم پرداخت سنوات کارکنان که در پایان هر سال پرداخت می گردد، علی الحساب تلقی شده و باید در زمان قطع همکاری با کارگر، براساس آخرین حقوق به کارگر پرداخت گردد.
  • در این دادنامه با استناد به ماده ۲۴ و تبصره ۴ ماده ۷ قانون کار، تاکید شده در صورتی که کارفرمایان، سنوات کارگران دارای قرارداد کار موقت خود را پایان هر سال یا پایان هر قرارداد تسویه نمایند و کارگر با تمدید قرارداد کار همچنان در کارگاه مشغول به کار باشد، در زمان قطع همکاری باید بر اساس آخرین پایه حقوق کارگر به نسبت سالهای فعالیت، سنوات وی محاسبه و پرداخت های سنوات قبلی به عنوان علی الحساب کسر گردد.

علی خدایی، نماینده کارگران در شورای عالی کار بیان کرد: با رأی جدید دیوان، اگر در کارگاهی کارفرما سال به سال با کارگران خود قرارداد منعقد و پایان هر سال سنوات را پرداخت می کند، اگر بعد از به طور مثال ۱۰ سال بخواهد از مجموعه قطع همکاری کند کارفرما موظف است، علاوه بر سنوات سال دهم، ما به التفاوت ۱۰ سال گذشته را نیز پرداخت کند. چرا که دیوان عدالت اداری، پایان همکاری کارگران را زمانی تلقی می کند که با مجموعه قطع همکاری کرده باشند، درگذشته پایان همکاری با پایان قرارداد یک ساله تلقی می شد، اما با رأی جدید پایان همکاری کارگران زمانی تلقی می شود که با مجموعه قطع همکاری کرده باشند.
در نتیجه برای محاسبه سنوات خدمت کارگران نه تنها حقوق و مزد پایان کار بلکه مزایایی همچون بن و حق مسکن و ایاب ذهاب و حق اولاد و سایر مزایای غیرنقدی باید لحاظ شود.

 

جدیدترین رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری در مورد سنوات در تاریخ ۱۳۹۸/۱۲/۱۷

رای جدید هیات دیوان عدالت اداری در تاریخ در مورد سنوات خدمت

 

 

چه درآمدهایی از حقوق کارگران معاف از مالیات هستند؟

طبق ماده ۹۱ قانون مالیات های مستقیم موارد زیر از مالیات حقوق کارگران، معاف هستند:

  • سنوات پایان خدمت
  • خسارت اخراج و بازخرید خدمت
  • حق سنوات
  • حقوق ایام مرخصی استفاده نشده
  • هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل
  • مسکن واگذاری در محل کارگاه یا کارخانه و خانه های ارزان قیمت سازمانی محل کارخانه یا خارج از آن
  • مبالغ حاصل از بیمه جبران خسارت بدنی ومعالجه و امثال آن
  • منازل سازمانی در اختیار ماموران کشوری
  • مبالغ پرداختی از جانب کارفرما برای معالجه کارکنان یا افراد تحت تکلف آنان که به پزشک یا بیمارستان پرداخت می شود و باید اسناد و مدارک آن ارائه شود.
  • عیدی و پاداش پایان سال تا سقف یک دوازدهم معافیت مالیاتی سالانه
  • مزایای غیرنقدی پرداختی به کارکنان تا سقف دو دوازدهم معافیت مالیاتی سالانه مبلغ معادل اقلام.

کدام اقلام حقوق مشمول کسر مالیات است؟

طبق ماده ۸۳ قانون مالیات های مستقیم، اقلامی از حقوق که مشمول مالیات بر درآمد حقوق هستند به شرح زیر است:
در آمد نقدی مزد یا مقرری یا حقوق اصلی و مزایای مربوط به شغل اعم از مستمر و غیر مستمر قبل از وضع کسور و پس از وضع کسور معافیت ها مقرر در این قانون.

  • طبق تبصره ماده ۸۳ ق م م، درآمد غیر نقدی مشمول مالیات حقوق به شرح زیر تقویم و محاسبه می شود :
  1. مسکن با اثاثیه معادل ۲۵ درصد و بدون اثاثیه ۲۰ درصد حقوق و مزایای نقدی ( به استثنای مزایای نقدی معاف موضوع ماده ۹۱ این قانون ) در ماه پس از وضع وجوهی که از این بابت از حقوق کارمند کسر می شود.
  2.  اتومبیل اختصاصی با راننده معادل ۱۰ درصد و بدون راننده معادل ۵ درصد حقوق و مزایای مستمر نقدی ( به استثنای مزایای نقدی معاف موضوع ماده ۹۱ این قانون ) در ماه پس از کسر وجوهی که از این بابت از حقوق کارمند کسر می شود.
  3. سایر مزایای غیرنقدی معادل قیمت تمام شده برای پرداخت کننده حقوق.

سقف مالیات حقوق سال ۹۸

مفهوم سقف مالیات حقوق در سال ۹۸، این است که اگر درآمد سالیانه یک فرد از مبلغ ۳۳۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال بیشتر باشد، باید برای مازاد بر آن طبق مبالغی که برای مالیات بر درآمد حقوق اعلام می شود، مبلغ مالیات از حقوق کارگر یا کارمند کسر شده و به عنوان مالیات پرداخت شود.

چون حقوق کارگران و کارمندان ماهیانه پرداخت می شود، بنابراین معافیت مالیاتی ماهیانه حقوق نیز از تقسیم مبلغ فوق بر ۱۲ محاسبه و معیار پرداخت مالیات درآمد حقوق کارگران و کارمندان در نظر گرفته می شود.

جدول پلکانی مالیات حقوق سال 1398

نکته

  • مرخصی مجاز یک سال با احتساب ۴ روز جمعه جمعا ۳۰ روز می باشد. طبق ماده ۶۶ قانون ، کارگر تنها می‌تواند ۹ روز از مرخصی سالانه خود را ذخیره نماید.
  • عیدی سالانه یا پاداش آخر سال، جمعا معادل یک دوازدهم میزان معافیت مالیاتی موضوع ماده (۸۴) این قانون معافیت دارد.
    معافیت عیدی ( بند ۱۰ ماده ۹۱ ) صرفا مربوط به عیدی می شود و به بقیه حقوق و دستمزد تعلق نمی گیرد.

مثال نحوه محاسبه عیدی و سنوات سال ۹۸

فرض کنید سه نفر با اطلاعات زیر در کارگاهی مشغول به کار هستند، میخواهیم حقوق و دستمزد اسفند ماه ۹۸ و همچنین عیدی و سنوات و مرخصی کل سال ۹۸ این اشخاص را حساب کنیم.

در این مثال فرض میکنیم:

  •  فرزندان اشخاص الف و ب زیر ۱۸ سال سن دارند.
  • شخص الف مشمول دریافت حق اولاد میشود اما شخص ب به دلیل اینکه هنوز سابقه پرداخت حق بیمه اش به ۷۲۰ روز نرسیده، مشمول نیست.
  • به شخص ج در سال ۹۸ هر ماه بن غیر نقدی به مبلغ ۶،۰۰۰،۰۰۰ ریال تعلق گرفته است. در این مثال فرض کنید میخواهیم مالیات مزایای غیر نقدی کل سال ۹۸ را به دست آوریم.
  • اطلاعات اشخاص مثال عیدی و سنواتنکته: براساس ماده ۸۶ قانون تامین اجتماعی شرط پرداخت حق اولاد، بیمه شده به صورت زیر است:
    ۱) بیمه شده حداقل سابقه پرداخت حق بیمه ۷۲۰ روز کار را داشته باشد. ۲) سن فرزندان او از هجده سال کمتر باشد و یا منحصرا به تحصیل اشتغال داشته باشند تا پایان تحصیل یا در اثر بیماری یا نقص عضو طبق گواهی کمیسیونهای پزشکی موضوع ماده ۹۱ این قانون قادر به کار نباشند.
    ‌میزان کمک عائله مندی (حق اولاد ) معادل سه برابر حداقل مزد روزانه کارگر ساده در مناطق مختلف برای هر فرزند در هر ماه می باشد.
  • نکته: مزایای غیرنقدی تا دو دوازدهم، معافیت ماده ۸۴ معاف است و از آن بیشتر مشمول مالیات است.
  • محاسبه بن غیر نقدی در کل سال ۹۸ شخص ج: ریال ۷۲،۰۰۰،۰۰۰=(۱۲*۶،۰۰۰،۰۰۰)
  • معافیت سال ۹۸، ۳۳۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال است. در نتیجه مزایای غیر نقدی تا ۵۵،۰۰۰،۰۰۰ ریال معاف از مالیات است. بن غیرنقدی شخص ج بیشتر از این مقدار است بنابراین مشمول مالیات می باشد.

معافیت سال ۹۸ بن غیر نقدی   ریال    ۵۵،۰۰۰،۰۰۰=۲/۱۲*۳۳۰،۰۰۰،۰۰۰

بن غیر نقدی مشمول مالیات    ریال ۱۷،۰۰۰،۰۰۰=۷۲،۰۰۰،۰۰۰-۵۵،۰۰۰،۰۰۰

  • محاسبه مالیات مزایای غیر نقدی طبق ماده ۱۳۱ ق م م می باشد. طبق این ماده درآمد مشمول مالیات سالانه تا میزان ۳۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال به نرخ ۱۵% محاسبه میشود:

مالیات مزایای غیر نقدی شخص ج      ریال   ۲،۵۵۰،۰۰۰=۱۵%*۱۷،۰۰۰،۰۰۰

  • به دلیل اینکه شخص الف و ج همچنان در کارگاه مشغول به کار میباشند و قرارداد فعلی آنها تمدید شده است. بنابراین سنوات آنها به صورت علی الحساب می باشد. در نتیجه در زمان تسویه حساب نهایی، مابه التفاوت حقوق زمان تسویه حساب و حقوق فعلی باید به آنها پرداخت شود. شخص ب فروردین ۹۷ استخدام شده و در پایان اسفند ۹۷ مبلغ ریال  ۹،۲۹۹،۳۱۰=۳۰۹،۹۷۷*۳۰ به عنوان سنوات دریافت کرده است. چون در پایان سال ۹۸ تسویه حساب نهایی کرده باید مابه التفاوت سنوات قبل نیز به او پرداخت شود.

نکته : اگر قرارداد یکسال  یا کمتر بود و تمدید نمیشد و قرارداد خاتمه می پذیرفت و سنوات محاسبه و پرداخت میشد و سپس قرارداد دیگری با همان شخص بسته میشد آنگاه در پایان قرارداد دوم ، پرداختی سنوات قبل حکم علی الحساب را پیدا نمی کند و محاسبه فقط بر اساس قراداد دوم باید انجام و پرداخت شود.

حقوق یا مزد یک ماه سال ۹۸ شامل حقوق پایه، پایه سنوات، بن و حق مسکن و حق اولاد:

ریال     ۲۱،۶۱۹،۴۵۲=(۳*۵۴۶،۰۴۴)+۷۰۰،۰۰۰+۱،۹۰۰،۰۰۰+۱،۰۰۰،۰۰۰+(۳۰*۵۴۶،۰۴۴)

تفاوت سنوات پرداخت شده در سال ۹۷ و حقوق ۹۸ به صورت زیر است:

این مبلغ بابت تفاوت محاسبه سنوات باید به شخص ب پرداخت شود.         ریال     ۱۲،۳۲۰،۱۴۲=۹،۲۹۹،۳۱۰-۲۱،۶۱۹،۴۵۲

جدول محاسبه عیدی و سنوات سال98

نحوه محاسبه مالیات عیدی در این مثال

اگر مبلغ عیدی در سال ۹۸ از مبلغ ۲۷،۵۰۰،۰۰۰ ریال بیشتر شود، مشمول ۱۰% مالیات شده که کارفرما باید کسر کرده و به حساب دارایی واریز نماید.

نکته: اگر عیدی کل سال ۹۸ از سقف عیدی بیشتر باشد، سقف عیدی از مبلغ ۲۷،۵۰۰،۰۰۰ ریال کسر شده و ۱۰ % آن به عنوان مالیات عیدی در نظر گرفته میشود. و اگر عیدی کل سال از سقف کمتر باشد، مبلغ عیدی از مبلغ ۲۷،۵۰۰،۰۰۰ ریال کسر شده و ۱۰ % آن به عنوان مالیات عیدی در نظر گرفته میشود.

 

 

 

 

 

 

 شما به دلخواه خودتان می‌توانید سال ۹۹ در بین حسابداران درآمد بالا باشید. 

ارسال نظر و سوال

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید