فرق بین بازرس قانونی و حسابرس مستقل در شرکت‌های سهامی خاص

0
64
تفاوت حسابرس مستقل و بازرس قانونی

با توجه به پیشرفت تکنولوژی و همچنین گسترش کسب و کار و درعین حال کاربرد برنامه‌های کاربردی پیشرفته سیستم‌های حسابداری و نیاز جامعه برای به‌دست آوردن اطلاعات صحیح و قابل اعتماد برای سرمایه گذاری بلاخص در بازار سرمایه (بورس) و برای اطمینان و آرامش خاطر سرمایه‌گذاران نیاز مبرم برای اطمینان از اطلاعات مالی تهیه و ارائه شده توسط مدیران یک شرکت احساس می‌گردد. بدین منظور این مقاله سعی براین دارد که تفاوت حسابرس مستقل و بازرس قانونی را که در قانون تجارت مدیران شرکت‌ها را موظف به رعایت آن نموده مشخص نماییم.

حسابرسی مستقل چیست و بازرس قانونی کیست؟ آیا بین این دو شخصیت فرقی هست؟

حسابرس مستقل را اشخاص حقیقی و حقوقی مختلف مثل مجمع عمومی، مدیران شرکت و یا حتی اشخاص برون سازمانی می‌توانند انتخاب کنند. مطابق قانون تجارت بازرس قانونی یکی از ارکان شرکت‌ها و موسسات است و شخصیت او وابسته به وجود شرکت است.

بازرس قانونی

قبل از هرچیز اجازه بدهید تا به تعریف بازرس قانونی و و ظایف ایشان در مقابل سهامداران بپردازیم. طبق ماده ۱۴۴ تا ۱۵۶ قانون تجارت نحوه انتخاب و وظایف و حق‌الزحمه بازرس قانونی یک شرکت را معین نموده است. البته باید به دو نکته مهم در اینجا اشاره نمود.

نکته اول: شرکتهای سهامی با مسئولیت محدود موظف به داشتن بازرس قانونی نمی‌باشند زیرا اینگونه شرکتها در واقع یک شرکت “خانوادگی” محسوب می‌شوند که قانون تجارت اینگونه شرکت ها را موظف به داشتن بازرس قانونی ننموده است.

نکته دوم: طبق تبصره ماده ۴۴ در شرکتهای سهامی عام بازرس قانونی اشخاصی هستندد که واجد شرایط بوده و نام انان در فهرست رسمی بازرسان شرکت درج شده باشد. در واقع اینگونه اشخاص حتما می‌بایستی عضو حسابدارن خبره و یا کارشناسان دادگستری در امور مالی باشند. شرایط تنظیم و فهرست و احراز صلاحیت بازرسی در شرکتهای سهامی عام ودرج نام اشخاص صلاحیتدار در فهرست مذکور و مقررات و تشکیلات شغلی بازرسان تابع آئین نامه‌ها  می‌باشد که به پیشنهاد وزارت اقتصاد و دارایی و تصویب کمیسیون اقتصاد مجلسین قابل اجرا است.

 

این تابستون، شب عید حسابدارهاست! اگر می‌خواهید سهمتون رو از این بازار بگیرید، حتما این ویدئو رو ببینید:

اما آن‌چه که در مقاله مورد نظر هست فرق بین بازرس قانونی در شرکتهای سهامی خاص که اجباری می‌باشد طبق قانون تجارت و حسابرس مستقل که امری اختیاری ولیکن ضروری است.

این مطلب را هم بخوانید:  شبیه سازی معاملات در تالارمجازی بورس ایران

انتخاب بازرس قانونی

ماده ۱۴۷ قانون تجارت شرایط انتخاب بازرس قانونی در شرکتهای سهامی خاص را مشخص کرده‌است. اشخاص مصوف در ماده ۱۱۱ قانون تجارت؛ مدیران و مدیر عامل شرکت ؛اقرباء سببی و نسبی مدیران و مدیر عامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم و نهایتا هرکس که خود و یا همسرش از از اشخاص مذکور در بالا که موظفا حقوق دریافت می‌نمایند نمی‌توانند بعنوان بازرس قانونی انتخاب گردند.
همان‌طوری‌که ملاحظه می‌نماید در این ماده هیچگونه شرطی مبنی برداشتن تخصص مالی و یا تحصیلات مرتبط برای احراز این سمت ذکر نگردیده‌است. بدین سبب است که در اکثر شرکتهای سهامی خاص افرادی بعنوان بازرس قانونی انتخاب می‌گردند که هیچگونه تخصصی در امور مالی نداشته و اصولا از لحاظ تخصص مالی صلاحیت ندارند و صرف رعایت قانون انتخاب می‌شوند. هرچند که طبق ماده ۱۴۹ در صورت لزوم می‌توانند از افراد متخصص استفاده نمایند تا در مورد صحت صورتهای مالی نظر دهند. اما در عمل در اکثر شرکتها این کار صورت نپذیرفته و گزارش بازرس قانونی به‌صورتی “صوری ” توسط بازرس و باکمک مدیران شرکت انجام می‌شود.
هرچند این کار وظایفی را که مواد ۱۴۸ تا ۱۵۲ قانون تجارت بر عهده انان گزارده را منتفی نمی‌نماید و بازرسان در صورت ارائه گزارش خلاف واقع موجب پیگرد قانونی و مجازات و جبران خسارت مطابق قوانین مدنی و تجارت قرارمی‌گیرند ؛ ولیکن متاسفانه این روند همچنان در شرکتهای سهامی خاص ادامه داشته و این خلاء قانونی هنوز وجود دارد.

وظایف بازرس قانونی

وظایف بازرس قانونی طبق مفاد قوانین ۱۴۲ تا ۱۵۶ قانون تجارت ذکر گردیده که مختصرا به انها اشاره می‌گردد. بازرس قانونی می‌بایستی در مورد صحت و درستی صورتهای مالی نظر خود را به مجمع گزارش دهد. بازرس قانونی باید اطمینان حاصل کرده که حقوق تمامی صاحبان سهام در حدودی که قانون و اساسنامه شرکت تعیین نموده بطور مساوی رعایت گردیده است (ماده ۱۴۸ قانون تجارت). اختیارات بازرس یا بازرسان قانونی در ماده ۱۴۹ ذکر گردیده و همچنین طبق ماده ۱۵۰ بازرس یا بازرسان موظفند حداقل ۱۰ روز قبل از موعد مجمع گزارش خود را در محل اصلی شرکت در اختیار سهامداران برای بازدید قراردهند.

ماده ۱۴۶ قانون تجارت نیز مکلف می‌نماید تا یک یا چند بازرس علی البدل انتخاب شده تا در صورت استعفا و یا فوت بازرس اصلی انجام وظیفه نماید. اما متاسفانه برخلاف انتخاب بازرس قانونی در شرکت های سهامی عام؛ هیچ گونه شرایط خاص علمی برای انتخاب بازرس قانونی اینگونه شرکتها قائل نشده است. یکی دیگر از وظایف بازرس قانونی این است که براساس ماده ۱۲۹ قانون تجارت که ملزم به رعایت هرگونه معامله با افراد و یا شرکتهایی که عضو هیئت مدیره می‌باشند بدون اطلاع هیئت مدیره و بازرس هستند.

این مطلب را هم بخوانید:  مدیریت و هموارسازی سود چیست؟

حسابرس مستقل کیست؟

بر خلاف بازرس قانونی که طبق قانون تجارت انتخاب و وظایف این افراد توسط قانون تجارت تعیین می‌گردد؛ حسابرس و یا حسابرسان مستقل کسی است که سوابق مالی و تجاری یک شرکت را که به ان وابسته نیست بررسی می‌نماید. یک انتخاب شخصی از طرف سهامداران برای صحت عملکرد مدیران در اداره شرکت می‌باشد. حسابرسان بر خلاف بازرس قانونی افرادی متخصص و حرفه ای در امور مالی و حسابرسی می‌باشند. این افراد توسط انجمن حسابداران خبره و با تحصیلات حداقل کارشناسی ارشد و گذراندن دوره های تخصصی مورد تایید قراردارند و از کلیه قوانین تجاری و مالیاتی و استانداردهای حسابداری و حسابرسی اگاه و دارای تجربه کافی و تخصصی در ارائه خدمات حرفه ای خود می‌باشند.

وظایف حسابرسان مستقل چیست؟

وظایف حسابرسان مستقل را استاندارد های شناخته و قبول شده بین المللی تعییین می‌نمایند. برخلاف بازرسان قانونی وظایف انها را حرفه حسابرسی و حسابداری تعیین نموده که به مراتب تخصصی‌تر و قابل اعتماد‌تر می‌باشد. استقلال این افراد مبین این است که حسابرسان بخاطر حرفه ای بودن تمامی سعی خود را برآن میگذارند تا گزارشی بیطرفانه و مبتنی بر بررسی مدارک و استانداردها و مشاهدات میدانی خود تهیه نموده و عملکرد مدیران و سیستم های مالی را مورد ارزیابی قراردهند. شرکت های حسابرسی معتبر مورد اعتماد سرمایه گذارانی می‌باشند که قصد سرمایه گذاری در یک شرکت را دارند. این گونه حسابرسان حتی مورد اعتماد افرادی هستند برای بررسی ایجاد یک کسب و کار جدید. نطر کارشناسانه اینگونه افراد بسیار ارشمند برای اینگونه افرادی است قصد شروع یک کسب و کار جدید می‌باشد.

استقلال یک حسابرس یعنی چه و چگونه حفظ می‌گردد؟

یک موسسه حسابرسی و یا یک حسابرس مستقل زمانی‌که از طرف یک شرکت دعوت به همکاری می‌گردد قبل از قبول مسئولیت می‌بایستی طی یک مصاحبه مسائل زیر را برای اینکه قبول کند یاخیر بپرسد.
۱ – مکاتبه با حسابرس قبلی (درصورت وجود داشتن) و علت قبول نکردن برای سال بعد.
۲ – مصاحبه با مدیران شرکت و علت اینکه حسابرس قبلی قبول کار نکرده.
۳ – بررسی اجمالی کسب و کار.
۴ – ایا قبلا تجربه در این نوع کسب و کار را داشته یا خیر.
۵ – دارای نیروی کار و اموزش دیده برای شغل در اختیار دارد یاخیر.
۶ – چه زمان لازم است برای اجرای عملیات حسابررسی.
۷ – روشن شدن هدف از حسابرسی.
۸ – حق الزحمه پیشنهادی مورد قبول هست یا خیر.
در این‌صورت است که پس از بررسی سوالات می‌تواند تصمیم بگیرد که آیا قبول مسئولیت نماید یا نه.

این مطلب را هم بخوانید:  ارسال الکترونيکي صورت معاملات؛ گامي در جهت پويايي نظام مالياتي

تفاوت‌های بین بازرس قانونی و حسابرس مستقل در شرکت‌های سهامی خاص

بازرس قانونی

۱ – بازرس قانونی یک امر واجب قانونی است که هر شرکت سهامی طبق قانون تجارت می‌بایستی انتخاب گردد.
۲ – وظایف بازرس قانونی توسط قانون تجارت مشخص شده‌است.
۳ – داشتن دانش تخصصی طبق قانون تجارت برای بازرس اجباری نیست. اما می‌تواند از متخصصین مالی استفاده نماید.
۴ – بازرس قانونی دارای اختیارات مشخص شده در قانون را داراست
۵ – حق الزحمه بازرس قانونی توسط سهامداران تعیین می‌گردد.
۶ – اعتبار گزارش بازرس قانونی محدود به سهامداران فعلی شرکت می‌باشد.

حسابرس مستقل

۱ – انتخاب حسابرس مستقل در اینگونه شرکت‌ها اجباری نبوده و به اختیار سهامداران می‌باشد.
۲ – وظایف حسابداران توسط استانداردهای پذیرفته شده بین المللی مشخص می‌گردد.
۳ – حسابرسان ؛ حسابداران خبره ای می‌باشند که دارای تخصص مالی و تجربه کافی در بررسی صورتهای مالی دارند.
۴ – گزارشهای حسابرسان و اظهار نظر انان درمورد فعالیتهای یک شرکت و صورتهای مالی ان دارای اعتبار مطمئن بوده که مورد قبول سهامداران یک شرکت می‌باشد.
۵ – سرمایه گذاران اتی در یک شرکت به گزارش حسابرسان مستقل اعتماد داشته برای تصمیم در سرمایه گذاری.
۶ – در صورت عملکرد صحیح و سالم یک شرکت گزارش حسابرسان مستقل میتواند در جذب سرمایه گذار موثر واقع گردد.
۷ – ارائه تسهیلات از طرف بانکها در اکثر اوقات بستگی به گزارش حسابرس مستقل دارد.
۸ – حق الزحمه حسابرس خبره در توافق با شرکت مورد حسابرسی و بر مبنای میزان زمان وکار مورد نیاز تعیین می‌گردد.
۹ – یک سازمان حسابرسی و یا یک حسابرس مستقل بفکر اعتبار و گسترش کسب و کار و یا برند خود می‌باشد. دراینصورت سعی در بالا بردن اعتبار خود با ارائه انجام حسابرسی بیطرفانه و بدون جبه گیری می‌نماید.

کلام پایانی

دراین‌صورت برای اینکه از عملکرد اداره کنند‌‌گان شرکت که در قالب صورتهای مالی ارائه می‌گردد و همچنین پیشرفت عملیات کسب وکار یک بنگاه اقتصادی در اختیار داشتن یک حسابرس مستقل که حتی می‌تواند نقش بازرس قانونی را ایفا نماید امری واجب و قابل تامل می‌باشد.

 

ارسال نظر و سوال

دیدگاه خود را وارد کنید
Please enter your name here