هر آن‌چه که باید درباره حسابرسی تامین اجتماعی از دفاتر قانونی بدانید

1
4172
حسابرسی تامین اجتماعی

حسابرسی تامین اجتماعی از دفاتر قانونی شرکتها، در مواردی نظیر اخذ مفاصا حساب توسط مؤسسات دارای شخصیت حقوقی و یا جا به جایی سهام شرکت و یا انتقال مالکیت و اموال شرکت و … به عمل خواهد آمد. بعضی مواقع با اخذ اسناد و مدارک شرکتها، انجام بازرسی از دفاتر قانونی، در محل موسسه حسابرسی صورت می‌گیرد. در این نوشتار قصد داریم از نحوه حسابرسی تامین اجتماعی از دفاتر قانونی همراه با مثال عینی، صحبت کنیم.

حسابرسی بیمه تامین اجتماعی چیست؟

حسابرسی تامین اجتماعی، یعنی رسیدگی به دفاتر و اسناد مالی کارگاه‌ها در جهت بررسی حسابهای هزینه‌ای.

در واقع این حسابرسی جهت اطمینان از پرداخت حق بیمه هزینه‌های صورت پذیرفته توسط کارگاه، انجام میشود. به عبارتی حسابرسی تامین اجتماعی از دفاتر قانونی، برای مشخص شدن هزینه‌های مربوط به کار انجام می‌شود. یعنی هیچ ارتباطی به درآمدهای شرکت ندارد و هزینه‌هایی که برای کارگران صورت گرفته است محاسبه شده و حق بیمه آن نیز محاسبه و دریافت میشود.

هدف از حسابرسی بیمه تامین اجتماعی

باتوجه به ماده ۲۸ قانون تامین اجتماعی که به منابع درآمدی سازمان اشاره دارد و طبق ماده ۳۸ که کارفرما باید مقاطعه کار را ملزم به بیمه نمودن کارکنان خود نماید و کل حق بیمه را به ترتیب مقرر در ماده ۲۸ قانون تامین اجتماعی بپردازد، در واقع این حسابرسی با دو هدف اصلی زیر انجام میشود:

۱) اطمینان از رعایت حقوق بیمه‎ای کارکنان کارگاه‎ها توسط کارفرمایان:

 

این تابستون، شب عید حسابدارهاست! اگر می‌خواهید سهمتون رو از این بازار بگیرید، حتما این ویدئو رو ببینید:

که این موضوع با رسیدگی به اسناد و مدارک مربوط به حقوق از جمله لیست بیمه تامین اجتماعی انجام میشود.

۲) اطمینان از اجرای قانون تامین اجتماعی بابت قراردادها و حق الزحمه‌ها:

که بر اساس قانون تامین اجتماعی حق الزحمه پرداختی به افرادی غیر از بیمه شدگان شرکت، مشمول بیمه تامین اجتماعی است و کارگاه‌ها باید در زمان پرداخت این موضوع را در نظر بگیرند.

مبانی حسابرسی بیمه تامین اجتماعی

مبانی حسابرسی تامین اجتماعی از دفاتر قانونی و نحوه اجرای آن در قالب بخشنامه‌های ۱۱ و ۱۱/۱ و ۱۱/۲ و ۱۱/۳ جدید درآمد صورت می‌گیرد که متن کامل بخشنامه‌های مذکور در سایت تامین اجتماعی موجود می‌باشد. طبق ماده ۴۷ قانون تامین اجتماعی، کارفرمایان مکلفند دفاتر و مدارک لازم را در موقع مراجعه بازرس سازمان در اختیار او بگذارند.

این مطلب را هم بخوانید:  آموزش حسابداری ویدئویی : جلسه ششم (بارم های اعتماد به نفس)

بازرسان سازمان می‌توانند از تمام یا قسمتی از دفاتر و مدارک مذکور رونوشت یا عکس تهیه و برای کسب اطلاعات لازم به هر یک از رؤسا و کارگران کارگاه مراجعه نمایند.

مسئولیت انجام حسابرسی به عهده کدام سازمان است؟

در واقع حسابرسی تامین اجتماعی از دفاتر قانونی به عهده موسسه حسابرسی تامین اجتماعی که وابسته به سازمان تامین اجتماعی است، انجام می‌شود. در این صورت گروهی برای رسیدگی و بازرسی از دفاتر قانونی و اسناد مالی شرکت به آنجا مراجعه می‌نمایند. بعضی مواقع با اخذ اسناد و مدارک شرکتها، انجام بازرسی از دفاتر قانونی، در محل مؤسسه حسابرسی صورت میگیرد.

اولویت‌بندی بازرسی از دفاتر قانونی

بر طبق بخشنامه ۱۱/۳ حسابرسی بیمه تامین اجتماعی، اولویت‌بندی بازرسی از دفاتر قانونی به صورت زیر می‌باشد:

اولویت اول: قرارهای صادره از هیأتهای تشخیص مطالبات.
اولویت دوم: موارد ارجاعی از طریق مدیرعامل سازمان معاونت فنی و درآمد و اداره کل درآمد حق بیمه.
اولویت سوم: کارگاههای حائز شرایط صدور مفاصاحساب قرارداد بر اساس بازرسی.
اولویت چهارم: شرکتها و مؤسسات در حال تصفیه یا انحلال.

دلیل بدهکار شدن شرکت‌ها از طریق حسابرسی

هنگام مراجعه حسابرسان سازمان تأمین اجتماعی، بررسی آن‌ها از دفاتر قانونی انجام میشود که بر اساس اسناد مالی، برای دو مورد زیر امکان بدهکار کردن شرکت‌ها وجود دارد:

۱) بعضی از اسناد خرید و فروش‌های شرکت که حق بیمه قراردادها بر آن‌ها حاصل می‌شود.
۲) مقایسه حق بیمه ابرازی برای کارکنان با حقوق پرداختی درج شده در دفاتر و مطالبه ما به التفاوت از کارفرما.

مدارک لازم جهت حسابرسی بیمه تامین اجتماعی

برای حسابرسی تامین اجتماعی از دفاتر قانونی، تقریباً کلیه مدارک مالی را میخواهند.
اظهارنامه مالیاتی، برگه‌های تشخیص و قطعی مالیاتی، صورتهای مالی و دفاتر قانونی.

همچنین فاکتورها، اسناد مالی، لیست کارکنان و فیشهای پرداخت حق بیمه، تراز ۴ ستونی کل و معین و تفصیلی، قراردادها و مفاصا حسابهای مربوطه و هر اطلاع مالی دیگر.

اسناد و مدارک چند سال مورد رسیدگی قرار می‌گیرد؟

در سال‎های گذشته، دفاتر ۱۰ سال ماقبل کارگاه‎ها رسیدگی میشد.

این موضوع باعث ایجاد دردسرهای زیادی برای کارفرمایان و کارگاه‎ها می‌شد.

بنابراین طی بخشنامه ۱۰۰۰/۹۷/۲۴۴۰ مورخ ۱۳۹۷/۰۳/۰۵ مدت زمان حسابرسی بیمه تامین اجتماعی به آخرین دوره مالی کارگاه‌ها محدود شد.

چه هزینه‌هایی مشمول کسر حق بیمه نیست؟

طبق بخشنامه ۱۱/۳، کلیه وجوه پرداختی به کارکنان به استثناء موارد ذیل مشمول کسر حق می‌باشد:

این مطلب را هم بخوانید:  دانلود رایگان فایل صوتی :با بفرما وارد شوید!

۱-۱ -بازخرید ایام مرخصی (در حدود مقرر در ماده ۶۴ قانون کار) .
۱-۲ -هزینه سفر و فوق العاده ماموریت، به شرط ارائه مستندات و مدارک مثبته
۱-۳ -کمک هزینه عائله مندی (حق اولاد) حداکثر تا میزان قابل پرداخت طبق ماده ۸۶ قانون.
۱-۴ -حق همسر به کارکنان در موسسات مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت و جایگزین آن‌ها.
۱-۵ -عیدی طبق قانون کار و پاداش نهضت سوادآموزی.
۱-۶ -کمک هزینه مسکن و خواربار در ایام بیماری.
۱-۷ -حق شیر و حق تضمین (کسر صندوق) .
۱-۸ -خسارات اخراج و مزایای پایان کار (حق سنوات) .
۱-۹ -شاغلین تحت پوشش سایر صندوق‌های بیمه و بازنشستگی دولتی (در صورت ارائه مستندات و مدارک مثبته).

حقوق، مزد و مزایا و سایر هزینه‌های مشمول کسر حق بیمه

۱-وجوه پرداختی به اشخاص حقوقی و حقیقی فاقد مفاصا حساب تامین اجتماعی بر حسب ماهیت کار و خدمات ارائه
شده در صورتی که بابت اجرای قراردادهای مقاطعه کاری (پیمانکاری) موضوع ماده ۸ قانون باشد.
۲ -قراردادی که موضوع عملیات آن توسط شخص مجری به تنهایی انجام پذیرفته و دارای تبعیت دستوری باشد، قرارداد کار می‌باشد.
۳ -قراردادهای مقاطعه کاری که فاقد مشخصات بند ۳ بوده و موضوع عملیات منحصرا توسط شخص، به تنهایی انجام گرفته باشد.

اقدامات شعبه پس از دریافت گزارش بازرسی دفاتر قانونی

بر طبق بخشنامه ۱۱/۳ حسابرسی تامین اجتماعی، اقدامات شعبه پس از دریافت گزارش بازرسی دفاتر قانونی به صورت زیر است:

۱ -شعبه، حداکثر ظرف مدت ۳ روز اداری پس از اخذ گزارش بازرسی دفاتر قانونی نسبت به انجام محاسبه و صدور حکم مطالباتی، اقدام و اعلامیه را در به کارفرما ابلاغ مینماید.
۲ -تنظیم فرم شماره ۶ و ارسال آن ظرف مدت ۳ روز اداری از تاریخ دریافت گزارش بازرسی.
۳ -شعبه یا شعب مقصد موظفند، حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز اداری طی فرم شماره ۷ پاسخ شعبه مبدا را ارسال نمایند.
۴ -ثبت و ضبط اطلاعات فرم شماره ۷ در پرونده مطالباتی.
۵ -در صورت اعتراض کارفرما به این حسابرسی، پرونده، خارج از نوبت در هیات های تشخیص مطالبات مورد رسیدگی قرار می گیرد.
۶ -هیات های بدوی و تجدیدنظر تشخیص مطالبات در صورت لزوم می توانند از بازرس یا بازرسان دفاتر قانونی مربوطه به عنوان شخص مطلع، جهت ارائه توضیحات دعوت به عمل آورند.
بدیهی است افراد مذکور به عنوان مطلع و بدون حق رای در جلسه حضور یافته و عدم حضور ایشان مانع از صدور رای نخواهد بود.

میزان بدهی حق بیمه ناشی از حسابرسی

در صورتی که طی حسابرسی، بدهی ایجاد شود و کارفرما کمتر از یک ماه آن را پرداخت کند مشمول جریمه نخواهد شد. ولی اگر نپذیرد و به هیئت تشخیص مطالبات و تجدید نظر ارجاع دهد، تا زمان قطعیت بدهی نیازی به پرداخت مبالغ مذکور نیست. وقتی بدهی قطعی شد ۲% به خسارت‌ها اضافه میشود و سپس تا روز پرداخت ماهیانه ۲% به بدهی اضافه میشود. در صورتی که کارفرما قبل از صدور اجراییه نسبت به پرداخت بدهی اقدام کند مشمول ۴۰% تخفیف در جریمه‌ها میشود.

این مطلب را هم بخوانید:  کلید ماده 38 قانون تامین اجتماعی کجاست؟

پیش حسابرسی باعث کم شدن جریمه حسابرسی

توصیه می شود اگر تخصص لازم را ندارید از موسسات حسابرسی خصوصی که پیش حسابرسی انجام میدهند، استفاده کنید. این کار برای شرکت‌هایی که ممکن است حسابرسان با تجربه‌ای در این زمینه نداشته باشند توصیه می‌گردد. در پیش حسابرسی با انجام اقداماتی می‌توان آنچه که باعث ایجاد جرایم بیمه‌ای می‌گردد حذف کرد و مبالغ حق بیمه را کاهش داد.

مفاصا حساب چیست؟

طبق ماده ۳۷ و ۳۸ قانون تامین اجتماعی، مفاصا حساب به معنی تسویه نهایی تعهدات پیمانکاران در قبال سازمان تامین اجتماعی به اندازه مبلغ ناخالص کارکرد قرارداد آن‌ها می‌باشد.

مثال حسابرسی تامین اجتماعی 

شرکتی لیست بیمه همه کارکنان را در موعد مقرر ارسال کرده است. این شرکت سه قرارداد با پیمانکاران داشته که بابت یکی از قرارداد‌ها مفاصاحساب از بیمه تامین اجتماعی گرفته‌اند. بابت قرارداد دوم به مبلغ ناخالص ۲۰۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال مفاصا اخذ نشده و شرکت ۵ درصد و قسط آخر فاکتور را نگه داری نکرده و تمام مبلغ را به پیمانکار پرداخت نموده است. و قرارداد سوم با شخص حقیقی و مربوط به رنگ امیزی ساختمان می‌باشد که شرکت هیچگونه حق بیمه‌ای کسر ننموده و درخواست مفاصا هم نداشته است. در جریان حسابرسی تامین اجتماعی چه اتفاقی می‌افتد؟

معمولا قبل از انجام حسابرسی، فرم شماره ۱ سازمان تامین اجتماعی، برای شرکت مربوطه ارسال می گردد. در این فرم اطلاعاتی در رابطه با دفاتر و اظهارنامه‌های مالیاتی مورد سوال قرار میگیرد. پس از تکمیل فرمها و ارسال آن به موسسه حسابرسی یا شعبه ذیربط، مراحل بعدی کار صورت میپذیرد. مؤسسه حسابرسی پس از رسیدگی، مدارک مربوطه را در فرمهای مخصوص وارد و به شعبه ارسال کرده و برگ ابلاغ بدهی برای شرکت صادر مینماید.

شرکتهای حقوقی به استناد مواد ۴۲ و ۴۳ قانون تأمین، حق اعتراض بر رد بخشی از بدهی را دارند.

طبق ماده ۳۸ قانون تامین، وقتی کارفرما قسط آخر کار پیمانکار را می‌پردازد، آن هم در حالتی که پیمانکار با سازمان تامین تسویه حساب نکرده‌ است، کارفرما بابد خسارت‌‌های مربوطه را پرداخت کند. بنابراین چون کارفرما بابت قرارداد دوم، قسط آخر را نگه داری نکرده، باید خسارت های مربوطه را بپردازد. و بابت قرارداد سوم نیز به دلیل اینکه هیچگونه حق بیمه‌ای کسر ننموده، مشمول بدهی خواهد شد.

1 دیدگاه

ارسال نظر و سوال

دیدگاه خود را وارد کنید
Please enter your name here