تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی در اکسل

0
2250
تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی در اکسل

تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی به شما کمک می کند تا داده های خام مالی یک شرکت را بررسی کنید و تصویر بهتری از عملکرد آن به دست آورید. این باعث میشود که شما با احتیاط بیشتری در زمینه سرمایه گذاری تصمیم گیری کنید. برای هر یک از جنبه های عملکردی شرکت میتوان از یک نوع نسبت استفاده کرد. تحلیل گران برای شناخت نقاط ضعف و قوت شرکت از این نسبت ها به عنوان یک ابزار متداول استفاده میکنند. در این نوشتار قصد داریم تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی در اکسل را با مثال شرکت گلبرگ برای شما توضیح دهیم.

نسبتهای مالی چیست؟

یک نسبت مالی به معنی گرفتن یک عدد از صورت های مالی یک شرکت و تقسیم آن بر دیگری است. نتیجه به شما امکان می دهد رابطه بین اعداد مختلف را اندازه بگیرید. به عبارتی نسبتهای مالی با استفاده از مقادیر عددی گرفته شده از صورتهای مالی برای به دست آوردن اطلاعات معنی دار درباره یک شرکت ایجاد می شود. اعداد موجود در صورتهای مالی یک شرکت، برای انجام تجزیه و تحلیل کمی و ارزیابی نقدینگی، اهرم، رشد، حاشیه سودآوری، نرخ بازده، ارزیابی و سایر موارد استفاده می شود.

تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی

بعد از مطالعه دقیق صورتها و یادداشت های پیوست صورتهای مالی، گام بعدی در تجزیه و تحلیل صورتهای مالی، تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی است.

انواع نسبتهای مالی

نسبت های مالی معمولاً در چهار گروه زیر طبقه بندی شده اند:

اگر می‌خواهید از حسابداری، درآمد شایسته‌ای داشته باشید این ویدئو را ببینید:

  1. نسبتهای نقدینگی
  2. نسبت های فعالیت
  3. نسبتهای اهرمی (بدهی)
  4. نسبتهای سودآوری

۱. نسبت های نقدینگی

توانایی شرکت را در پرداخت بدهی های جاری اندازه گیری میکند.

انواع نسبتهای نقدینگی

۱.۱) نسبت جاری: این نسبت توان پرداخت بدهی های جاری را نشان میدهد. نسبت جاری شرکت هر اندازه بیشتر باشد، آن شرکت وضعیت نقدینگی بهتری دارد. هر اندازه نسبت جاری بزرگتر باشد، شرکت در پرداخت بدهیهای جاری با مشکل کمتری مواجه خواهد بود. در تفسیر نسبت جاری باید به نوسانات آن در طول مدت، توجه داشت، چون امکان دارد که شرکت ها در پایان سال مالی با حساب آرایی و واریز موقت بعضی از اقلام بدهی و برگشت این اقلام در اوایل سال بعد این حساب را بهتر جلوه دهند.

  • نسبت جاری= دارایی جاری / بدهی جاری
این مطلب را هم بخوانید:  نسخه ی جدید سامانه صورت معاملات فصلی96

اگر نسبت جاری بیش از حد بالا باشد، یعنی شرکت  از دارایی‌های جاری برای سودآوری، استفاده بهینه ندارد.

۱.۲) نسبت آنی: در محاسبه این نسبت مقدار موجودی کالا و پیش پرداخت از بین اقلام دارایی های جاری حذف می شود زیرا نمیتوان آنها را در کوتاه مدت به وجه نقد تبدیل کرد. این نسبت نشان می دهد که آن قسمت از دارایی جاری که از لحاظ ارزش ثبات بیشتری دارد و احتمال کاهش در آن کمتر است تا چه میزان میتواند پشتوانه طلبکاران کوتاه مدت قرار بگیرد. نسبت آنی شرکت ها باید برابر با ۱ و یا بیشتر از آن باشد تا شرکت بتواند از محل دارایی های آنی، بدهی های جاری خود را پرداخت کند.

  • نسبت آنی= دارایی جاری – ( پیش پرداخت+ موجودی کالا ) / بدهی جاری

۱.۳) نسبت وجه نقد: این نسبت برای این است که بدانیم در لحظه شرکت تا چه حد میتواند بدهی‌های جاری خود را پرداخت کند.

  • نسبت وجه نقد = وجه نقد / بدهی های جاری

۱.۴) نسبت سرمایه در گردش به کل داراییها: سرمایه در گردش شرکت برای اعتبار دهندگان برون سازمانی( بانکها و موسسات اعتباری) عامل مهمی برای اعطای اعتبارات و تسهیلات به حساب می آید. سرمایه در گردش بیانگر منابعی از شرکت است که قابلیت نقد شوندگی بالایی دارند پس هرچه قدر که سرمایه در گردش بزرگتر از صفر باشد، مطلوبتر است و میزان نقدینگی کوتاه مدت شرکت را نشان می دهد.

  • سرمایه در گردش= دارایی جاری – بدهی جاری
  • نسبت سرمایه در گردش به کل داراییها= سرمایه در گردش / کل داراییها

۲. نسبت های فعالیت ( کارآیی)

میزان کارآیی شرکت را در به کارگیری منابعش اندازه گیری میکند.

انواع نسبت های فعالیت

۲.۱) نسبت گردش موجودی کالا: با این نسبت تعداد دفعاتی که شرکت در سال موجودی کالا را میفروشد، محاسبه میشود. یعنی این نسبت نشان میدهد که در طی یکسال چند بار کالا خریده و تولید کرده ایم و آن را به فروش رسانده ایم.

  • گردش موجودی کالا= بهای تمام شده کالای فروش رفته/ موجودی کالا

۲.۲) متوسط دوره گردش موجودی کالا: یعنی هر بار که مواد اولیه خریده و تولید کرده ایم و آنها را فروخته ایم، چند روز طول کشیده است.

  • متوسط دوره گردش موجودی کالا= ۳۶۰/گردش موجودی کالا

۲.۳) گردش کل داراییها: نشان دهنده کارایی دارایی است. هر چه گردش کل دارایی بیشتر باشد، بهتر است. به این معنا که توانسته ایم با همان میزان دارایی فروش بیشتری ایجاد کنیم.

  • گردش کل دارایی=فروش خالص/ کل دارایی

۲.۴) متوسط دوره وصول مطالبات: تعداد روزهایی که شرکت بدهی خود را وصول کرده، نشان میدهد.

  • متوسط فروش نسیه روزانه=فروش نسیه / ۳۶۰
  • متوسط دوره وصول مطالبات= حسابهای دریافتنی/متوسط فروش نسیه روزانه
  • هر چه دوره وصول مطالبات کمتر باشد، یعنی فعالیت شرکت بهینه است. معیار اندازه گیری این نسبت، مدت زمان لازم برای وصول وجه نقد حاصل از فروش به مشتریان است.
این مطلب را هم بخوانید:  اطلاعات کامل و تخصصی درباره قانون برگزاری مناقصات

۲.۵) گردش حسابهای دریافتنی: یعنی در طول یک دوره مالی حسابها و اسناد دریافتنی چند دفعه وصول شده اند.

  • گردش حسابهای دریافتنی= فروش نسیه / حسابهای دریافتنی
  • دوره عملیات: زمانی که کالای خریداری شده فروخته شده و وجه آن دریافت میشود، یعنی دوره ای که پول نقد بابت خرید مواد اولیه از مشتری دریافت میگردد. هر چه دوره عملیات کوتاه‌تر باشد، یعنی شرکت فروش و وصول وجوه نقد را سریع‌تر انجام داده است.
  • دوره عملیات= دوره تبدیل موجودی + دوره وصول مطالبات
  • دوره تبدیل موجودی= ۳۶۰/گردش موجودی

۳. نسبت های اهرمی یا بدهی

این نسبت توانایی شرکت در پرداخت تعهدات بلندمدت را نشان میدهد. در واقع شاخص ریسک مالی شرکت میباشد.

انواع نسبتهای اهرمی

۳.۱) نسبت بدهی: نشان میدهد که چند درصد داراییها از محل بدهیها، تامین شده است. این نسبت رابطه مستقیم با ریسک مالی دارد. هر قدر این نسبت افزایش یابد، احتمال عدم پرداخت بدهیها بیشتر است.

  • نسبت بدهی=کل بدهی/کل دارایی

۳.۲) نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام: نشان توان حقوق صاحبان سهام در پرداخت بدهیهاست. این نسبت باید بیشتر از ۱ باشد.

  • نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام= کل بدهی/حقوق صاحبان سهام

۳.۳) ضریب مالکانه: نشان میدهد که حقوق صاحبان سهام چه بخشی از دارایی است. مثلا اگر این نسبت برابر ۳ باشد یعنی دارایی ۳ برابر حقوق صاحبان سهام است.

  • نسبت ضریب مالکانه=جمع دارایی/حقوق صاحبان سهام   یا    نسبت ضریب مالکانه=۱+(بدهی/حقوق صاحبان سهام)

۳.۴) نسبت بدهی بلند مدت: یعنی بدهی بلند مدت چند درصد از داراییها را تشکیل میدهد. اگر این نسبت کوچک باشد، امکان دریافت وام بیشتر است.

  • نسبت بدهی بلندمدت= بدهی بلندمدت / جمع داراییها

۳.۵) نسبت دفعات پوشش هزینه بهره: دفعاتی که سود بهره را پوشش میدهد. بالا بودن این نسبت نشان دهنده ریسک کمتر است.

  • نسبت پوشش نقدی بهره= سود قبل از بهره و مالیات / هزینه بهره

۴. نسبت های سود آوری

با این نسبتها عملکرد کلی شرکت ارزیابی شده و میزان موفقیت شرکت در کسب سود مشخص میشود.

انواع نسبت های سود آوری

۴.۱) حاشیه سود خالص: یعنی چند درصد از فروش را سود خالص تشکیل میدهد. بالا بودن این نسبت نشان سودآوری بالا است.

  • حاشیه سود خالص= سود خالص / فروش
  • اگر حاشیه سود عملیاتی برابر با ۰.۰۴ باشد، یعنی شرکت از هر ۱۰۰ تومان فروش عملیاتی، ۶ سود داشته است.

۴.۲) حاشیه سود ناخالص: اگر حاشیه سود ناخالص  ۰.۳۵ باشد، یعنی هزینه تولید کالایی که به بهای ۱۰۰ فروخته شده است، ۶۵ است. ۶۵=۳۵-۱۰۰

  • حاشیه سود ناخالص= ( فروش – بهای تمام شده کالای فروش رفته) / فروش
این مطلب را هم بخوانید:  راز پر فروش شدن + دانلود رایگان ۶۰ صفحه اول کتاب صفرتاصد مالیات

۴.۳) نرخ بازده سرمایه گذاری یا نرخ بازده دارایی ROI: شاخصی برای سنجش استفاده بهینه از دارایی است.

  • نرخ بازده سرمایه گذاری = سود خالص / داراییها
  • نرخ بازده سرمایه گذاری = حاشیه سود خالص * گردش داراییها

۴.۴) بازده حقوق صاحبان سهام ( نرخ بازده ارزش ویژه): نشان دهنده میزان سود خالص ایجاد شده در مقابل هر یک ریال حقوق صاحبان سهام است.

  • نرخ بازده ارزش ویژه = سود خالص / حقوق صاحبان سهام

۴.۵) سود هر سهم EPS:نشان دهنده سودی که شرکت در یک دوره مشخص به ازای یک سهام عادی به دست آورده است. علت اصلی توجه به سود هر سهم( و نه کل سود شرکت) به هدف اصلی شرکت یعنی به حداکثر رساندن ثروت سهامداران مربوط میشود.

  • سود هر سهم= (سود پس از کسر مالیات – سود سهام ممتاز)/ تعداد سهام عادی

۴.۶) سود تقسیمی DPS: نشان دهنده سودی است که شرکت بابت هر سهم پرداخت میکند.

  • سود تقسیمی هر سهم = سود نقدی پرداختی / تعداد سهام عادی

نکته

برای فهم بهتر دو مورد از صورتهای مالی اساسی ( صورت وضعیت مالی و صورت سود و زیان ) را در قالب مثال زیر در اکسل به روش تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی انجام داده ایم. لازم به ذکر است دو صورت مالی این مثال به روش تجزیه و تحلیل افقی و عمودی در مقاله تجزیه و تحلیل صورتهای مالی در اکسل انجام شده است.

مثال تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی

صورت وضعیت مالی (ترازنامه) و صورت سود و زیان سال ۱۳۹۸ شرکت گلبرگ، در اکسل زیر درج شده است. مطلوب است: تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی.

نکته در مورد نسبتهای مالی در اکسل مثال

  • در محاسبه نسبت گردش موجودی کالا، به دلیل اینکه بهای تمام شده درآمد عملیاتی در صورت سود و زیان با علامت منفی نشان داده شده در این فرمول یک علامت منفی کنار آن گذاشته شده تا نسبت گردش موجودی کالا صحیح باشد.
  • فرض میکنیم فروش نسیه شرکت گلبرگ، ۲۰،۰۰۰ میلیون ریال است.
  • فرض میکنیم شرکت گلبرگ هزینه بهره ای نداشته، بنابراین نسبت دفعات پوشش هزینه بهره محاسبه نشده است.
  • برای محاسبه حاشیه سود ناخالص، به دلیل اینکه بهای تمام شده درآمد عملیاتی در صورت سود و زیان با علامت منفی نشان داده شده در این فرمول به جای کسر بهای تمام شده از فروش، بهای تمام شده با فروش جمع شده تا در اصل همان فروش منهای بهای تمام شده شود و حاشیه سود ناخالص صحیح باشد.
  • از محاسبه سود هر سهم و سود تقسیمی در این مثال صرف نظر شده است.

مثال شرکت گلبرگ تجزیه و تحلیل نسبتهای مالی

 

ارسال نظر و سوال

دیدگاه خود را وارد کنید
Please enter your name here