بهای تمام شده کالای فروش رفته چیست؟

1
2094
بهای تمام شده کالای فروش رفته چیست؟

میتوان گفت محرک اصلی هر واحد اقتصادی، کسب سود است. یعنی مدیران با انگیزه رسیدن به سودآوری کسب و کار خود را راه اندازی میکنند. یکی از معیارهایی که باعث رسیدن به این هدف میشود این است که توانایی محاسبه دقیق هزینه ها برای آن واحد اقتصادی فراهم شود. در واقع محاسبه بهای تمام شده کالای فروش رفته به مدیران این امکان را میدهد که ۱) بتوانند هزینه ها را مدیریت کنند و ۲) متوجه شوند هزینه ها دقیقا از چه منابعی بوده و مقدار دقیق هر یک چقدر است. این باعث میشود به سهام داران و سرمایه گذاران شرکت خود گزارشهای دقیق تری ارائه دهند.در این مطلب قصد براین است که شما دوستان گرامی را با مفهوم بهای تمام شده کالای فروش رفته آشنا کنیم.

حسابداری بهای تمام شده کالای فروش رفته

حسابداری بهای تمام شده سعی در تعیین بهای تمام شده تولید یک واحد کالا در هر یک از مراحل ساخت را دارد. بهای تمام شده کالای فروش رفته گزارشهایی از روند تولید و مراکز هزینه و عوامل ایجاد هزینه، تهیه میکند.

در واقع اولین گزارشی که یک حسابدار صنعتی باید تهیه کند جدول بهای تمام شده کالای فروش رفته میباشد. مدیریت با محاسبه بهای تمام شده کالای فروش رفته، کنترل خود را بر روی هزینه های مواد، دستمزد و و سایر هزینه های تولید اعمال میکند.

بهای تمام شده کالای فروش رفته چیست؟

  • بهای تمام شده کالای فروش رفته، هزینه های مستقیم مربوط به تولید کالاهای فروخته شده توسط یک شرکت است. این مقدار شامل هزینه مواد مصرفی در تولید کالا در کنار هزینه های مستقیم نیروی کار مورد استفاده در تولید آن کالا است.
  • در واقع به معنی بهای خرید کالایی که فروش رفته است. بهای تمام شده کالای فروش رفته بخش مهمی از معیارهای عملکردی یک شرکت است. این معیار توانایی یک شرکت را برای ساخت کالاها با هزینه مناسب ارزیابی میکند.
  • هزینه های غیرمستقیم مثل هزینه های توزیع و فروش در محاسبه بهای تمام شده کالای فروش رفته در نظر گرفته نمی‌شوند.
  • بهای تمام شده کالا فروش رفته در صورت سود و زیان ظاهر می‌شود و می‌تواند برای محاسبه حاشیه سود ناخالص شرکت از درآمد کسر شود.
  • بهای تمام شده کالا فروش رفته هزینه تولید محصولاتی است که یک شرکت به فروش می‌رساند؛ بنابراین، تنها هزینه هایی که در اندازه گیری لحاظ می‌شوند مواردی هستند که به صورت مستقیم به تولید محصولات مربوط اند.
این مطلب را هم بخوانید:  اشتباهات یک حسابدار درمورد محاسبه بهای تمام شده

به طور مثال، بهای تمام شده کالا فروش رفته برای یک کارگاه تولید پوشاک می‌تواند شامل هزینه های خرید پارچه باشد که در تولید پوشاک در کنار هزینه های نیروی کار، برای تولید پوشاک به کار می‌رود. هزینه ارسال پوشاک تولید شده به نمایندگان فروش و هزینه نیروی لازم برای فروش پوشاک حذف می‌شوند و در محاسبه بهای تمام شده کالا فروش رفته منظور نمی‌شوند.

کالای-ساخته-شده

 

این تابستون، شب عید حسابدارهاست! اگر می‌خواهید سهمتون رو از این بازار بگیرید، حتما این ویدئو رو ببینید:

لازم به ذکر است در مقاله از حسابداری موسسات تولیدی چه می‌دانید؟ راجع به اهمیت حسابداری بهای تمام شده و اجزای صورت سود و زیان موسسات تولیدی توضیحاتی ارائه شده است.

شما می‌توانید مراحل تهیه گزارش بهای تمام شده کالای فروش رفته را در این مقاله مطالعه نمایید.

روش های محاسبه بهای تمام شده

برای تعیین بهای تمام شده باید پنج عامل هزینه را در نظر گرفت که عبارتند از:

  • هزینه های ثابت: هزینه هایی که در اثر تغییراتی در مقدار تولید تغییر نمی کنند و در تمام سطوح تولید ثابت هستند، مانند هزینه اجاره محل.
  • هزینه های متغیر: هزینه هایی که در اثر تغییر در حجم تولید تغییر میکنند و نسبت تقریبا ثابتی با میزان تولید دارند. مانند مواد مستقیم، دستمزد مستقیم، سربار ساخت، هزینه‌های توزیع و فروش و هزینه‌های اداری و تشکیلاتی، مانند ملزومات اداری.
  • هزینه های مختلط: هزینه هایی که الگوی خاصی ندارند. بسیاری از اقلام بهای تمام شده، مختلط هستند. یعنی بخشی ثابت و بخش دیگر متغیر است؛ مانند: مخارج آب و برق و دستمزد غیرمستقیم.
  • هزینه های نیمه متغیر: این هزینه ها با حجم تولید نسبت مستقیم دارند. اما نسبت افزایش آنها نسبت به حجم تولید متناسب نیست.
  • هزینه های نیمه ثابت: این هزینه ها نیز با افزایش حجم تولید به صورت پلکانی افزایش می یابند.
این مطلب را هم بخوانید:  مراحل تهیه گزارش بهای تمام شده کالای فروش رفته چیست؟

اجزای جدول بهای تمام شده کالای فروش رفته

این جدول از ۵ بخش به شرح زیر تشکیل شده است:

  1. مواد مستقیم:  اطلاعات مرتبط با مواد مصرف شده
  2. دستمزد مستقیم: اطلاعات مرتبط با هزینه حقوق کارگران خط تولید
  3. هزینه های سربار تولید: اطلاعات مرتبط با سایر هزینه های تولید
  4.  کالای در جریان ساخت
  5. کالای ساخته شده

نمونه ای از جدول بهای تمام شده کالای ساخته شده

 

شرکت X
جدول بهای تمام شده کالای ساخته شده
برای اسفند ماه ۹۸
هزینه مواد مستقیم     ۲,۰۰۰,۰۰۰
هزینه دستمزد مستقیم     ۳,۵۰۰,۰۰۰
هزینه سربار ساخت   ۱۰,۰۰۰,۰۰۰
جمع هزینه های تولید   ۱۵,۵۰۰,۰۰۰
اضافه میشود : موجودی کالای در جریان ساخت ابتدای دوره   ۱۳,۵۰۰,۰۰۰
بهای تمام شده کالای در جریان ساخت طی دوره   ۲۹,۰۰۰,۰۰۰
کسر میشود: موجودی کالای در جریان ساخت پایان دوره    ۳,۰۰۰,۰۰۰-
بهای تمام شده کالای ساخته شده طی دوره   ۲۶,۰۰۰,۰۰۰

 

نمونه ای از جدول بهای تمام شده کالای فروش رفته

 

جدول بهای تمام شده کالای فروش رفته شرکت X
موجودی کالای ساخته شده اول دوره ۲۰،۰۰۰،۰۰۰
خرید خالص ۳۵،۰۰۰،۰۰۰
هزینه حمل کالای خریداری شده ۱،۵۰۰،۰۰۰
بهای تمام شده کالای خریداری شده طی دوره ۳۶،۵۰۰،۰۰۰
بهای تمام شده موجودی کالای آماده برای فروش ۵۶،۵۰۰،۰۰۰
بهای تمام شده موجودی کالای ساخته شده پایان دوره ۴۰،۰۰۰،۰۰۰
بهای تمام شده کالای فروش رفته ۱۶،۵۰۰،۰۰۰

 

نحوه محاسبه بهای تمام شده خدمات در شرکت های خدماتی

بهای تمام شده خدمات در موسسات خدماتی شامل دستمزد و هزینه های سربار میباشد. برای محاسبه بهای تمام شده خدمات می توان اقلام بهای تمام شده را در دوایر مختلف موسسه خدماتی تسهیم کرد. یعنی میتوان از روش هزینه یابی سفارش کار و یا هزینه یابی مرحله ای استفاده کرد.

  • اگر برای محاسبه بهای تمام شده از روش هزینه یابی سفارش کار استفاده شود، برای هر یک از خدمات یک حساب کار در جریان در دفتر کل افتتاح و بهای تمام شده هر خدمت به تفکیک محاسبه میشود.
  • در صورتی که از روش های هزینه یابی مرحله ای استفاده شود ، برای هریک از دوایر خدمت، یک حساب کار در جریان در دفتر کل افتتاح و بهای تمام شده خدمات بر حسب دوایر ارائه دهنده آن خدمات تعیین میشود.
  • به عنوان مثال یک تعمیرگاه موبایل و لپ تاپ میتواند برای هر یک از خدمات، یک حساب کار در جریان در دفتر کل افتتاح کند و یا اینکه برای هر یک از متقاضیان دریافت تعمیر موبایل و یا لپ تاپ یک حساب کار در جریان در دفتر کل افتتاح کند.
  • هنگام پایان خدمت، حساب بهای تمام شده خدمات در دفتر کل بدهکار و حساب کار در جریان بستانکار می شود به این ترتیب بهای تمام شده خدمات ارائه شده به مشتریان در صورت سود و زیان تعیین میشود.

 

این مطلب را هم بخوانید:  9 نکته استاندارد درباره رد نشدن دفاتر قانونی !

1 دیدگاه

ارسال نظر و سوال

دیدگاه خود را وارد کنید
Please enter your name here