بررسی مفصل بازنشستگی پیش از موعد

0
2128

1

در کشورهای مختلف جهان، دولتها و موسسات اجتماعی بزرگ با دیدن افزایش روز شمار سالمندان و بازنشستگان برآن شدند تا راه کاری برای حمایت از این افراد در دوران پیری کنند، تا در زمینه های درمان(بیمه)، حقوق پس از پایان کار و تأمین حداقل شرایطی برای امرار معاش این کارمندان کاری کرده باشند، لذا قوانین و مقرراتی را وضع کردند تا بیمه و بازنشستگی ایجاد شد.

 

تاریخچه پیدایش بازنشستگی در ایران:

روز ۲۲ آذر ۱۳۰۱ را می توان روز پیدایش نظام بازنشستگی در ایران دانست، زیرا نخستین قانونگذاری در زمینه تأمین اجتماعی کارکنان دولت در این سال و به منظور حمایت از کارکنان دولت و وراث آنان در برابر پیری و از کار افتادگی و فوت صورت گرفت، و برای حمایت از کارگران و کارمندان و همچنین خانواده های آنان در زمان حیات و پس از مرگ و حتی در زمان ازکارافتادگی و پیری ناشی از کار مربوطه قانون پرداخت حقوق بازنشستگی را ایجاد نمود.

 

این تابستون، شب عید حسابدارهاست! اگر می‌خواهید سهمتون رو از این بازار بگیرید، حتما این ویدئو رو ببینید:

مشاغلی که در ابتدای امر مورد حمایت این قانون قرار گرفتند، کارکنان و کارمند لشکری و کشوری بودند.

همچنین در سال ۱۳۲۸ اول قانون کار به تصویب رسید و صندوقی به نام صندوق تعاون و بیمه کارگری تشکیل یافت و به کارگران پیر و از کارافتاده حقوق بازنشستگی پرداخت کردند.

حالا می خواهیم تعریف علمی بازنشستگی را بررسی کنیم، کارمندان و یا کارگران بخشی دولتی و یا خصوصی که به دلایل کثرت سن، ازدیاد مدت خدمت و سنوات از ادامه راه عاجز هستند توسط دولت منفصل از خدمت می شود و با رعایت خدمات سالهای گذشته و همچنین پایان خدمت کارگران برای آنها مستمری مادام العمری به عنوان حقوق بازنشستگی در نظر می گیرند. تعریف ساده تر یعنی توقف فعالیتهای حرفه ای یک کارگر به دلیل ازدیاد سن که در نهایت باعث می شود تحت پوشش حقوق بازنشستگی قرار بگیرند.

 

[userpro_private]

بازنشستگی چیست؟

یکی از حوادث بسیار مهم و اثربخش در زندگی هر شخص زمان بازنشستگی او محسوب می شود، این دوران می تواند شروعی دوباره برای ادامه زندگی در کنار خانواده به همراه حمایتهای مالی و معنوی پس از کار باشد که شخص می تواند با استفاده از تجربیات سالهای گذشته خود یک زندگی عاری از دغدغه و تنش و سرشار از آرامش را داشته باشد.

بازنشستگی یا لغت بازنشسته در زبان فارسی به معنای کنار رفتن از کار و خدمت می باشد، به کسی بازنشسته گفته می شود که در اثر پیری و کهولت سن و یا پس از پایان دوران کار که توسط قوانین آن کشور معین می شود از کار کنار برود و از حقوق و مزایای بازنشستگی استفاده کند.

تعریفی دیگر از بازنشستگی:

وضعیتی است که در آن شخص به میل خود یا به اجبار، به دلیل رسیدن به سن معین یا داشتن سابقه کاری مشخص یا هردو، در قبال برخورداری از حقوق و مزایای خاص، از کار کناره گیری می کند.

انواع بازنشستگی:

بازنشستگی توافقی

بر اساس تبصره یک و بند ب ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۰۸/۰۷/ ۱۳۸۶ مجلس شورای اسلامی، دستگاه اجرایی می تواند مستخدمینی را که دارای ۶۰ سال سن و ۲۵ سال سابقه خدمت باشند با ۲۵ روز حقوق بازنشسته کند، شرط سنی برای زنان منظور نمی شود.ضمناً سابقه خدمت در بند الف و همچنین شرط سنی در بند ب برای متصدیان مشاغل سخت و زیان آور و جانبازان و معلولان تا پنج سال کمتر است.

بازنشستگی اختیاری

بر اساس بند الف ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۰۸/۰۷/ ۱۳۸۶ مجلس شورای اسلامی، دستگاه اجرایی می تواند برای مشاغل غیرتخصصی مستخدمین دارای حداقل ۳۰ سال سابقه خدمت، برای مشاغل تخصصی مستخدمین با ۳۵ سال سابقه خدمت با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر و جانبازان دارای مدرک کارشناسی با درخواست مستخدم برای سنوات بالاتر از ۳۰ سال را بازنشسته کند.

این مطلب را هم بخوانید:  حسابداری اسناد تجاری ( سفته)

بازنشستگی قهری

مطابق بند ط ماده ۹ قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب ۰۶/۰۹/۱۳۷۲ مجلس شورای اسلامی، هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری می‌توانند مستخدم مرد متخلف را در صورت داشتن ۲۵ سال سابقه خدمت و مستخدم زن را با دارا بودن ۲۰ سال سابقه خدمت با تقلیل یک یا دو گروه بازنشسته کنند و طبعا در این مورد بازنشستگی از اختیارات مستخدم یا دستگاه خارج است.

بازنشستگی اجباری

به موجب تبصره ۲ ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۰۸/۰۷/ ۱۳۸۶ مجلس شورای اسلامی، دستگاه‌های اجرایی مکلفند کارمندانی که دارای ۳۰ سال سابقه خدمت برای مشاغل غیرتخصصی و ۶۰ سال سن و کارمندانی که دارای ۳۵ سال سابقه خدمت برای مشاغل تخصصی و ۶۵ سال سن هستند را مستقیما و بدون تقاضای کارمندان بازنشسته کند.

مطابق تبصره ۳ همین ماده، دستگاه‌های اجرایی موظفند کارمندانی که دارای ۶۵ سال سن و حداقل ۲۵ سال سابقه خدمت باشند را با ۲۵ روزحقوق بازنشسته کنند

سقف سنی برای متصدیان مشاغل تخصصی هفتاد سال است. کارمندان تخصصی فوق الذکر که سابقه خدمت آنها کمتر از ۲۵ سال است، در صورتی که بیش از ۲۰ سال سابقه خدمت داشته باشند می توانند تا رسیدن به ۲۵ سال سابقه ‌ادامه خدمت دهند در غیر این صورت بازخرید می شوند

 

2

 

قوانین و مقررات ایران برای بازنشستگی:

همانطوری که گفتیم یکی از وظایف اصلی هر دولتی تأمین رفاه و آرامش کارگران و کارمندانی است(تأمین اجتماعی) که در پایان خدمت خود هستند و قرار است تحت پوشش مزایا بازنشستگی قرار بگیرند لذا برای ایجاد نظم عمومی در جامعه و پایداری آن و همچنین در راستای حمایت از نظام تأمین اجتماعی، سیاستها و استراتژی هایی اتخاذ می کنند، همانطور که بند۱۵ ماده۲ قانون تأمین اجتماعی عنوان می کند، بازنشستگی را عدم اشتغال بیمه شده به سبب رسیدن به سن بازنشستگی تعریف می کند.

ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی بیان می کند: مشمولان این قانون در صورتی می توانند از این شرایط استفاده کنند که داشتن سن۶۰ سال تمام برای مردان و ۵۵ سال تمام برای زنان حق استفاده از مستمری بازنشستگی را خواهند داشت.

تبصره یک این ماده بیان می کند: کسانی که ۳۰ سال حق بیمه خود را بصورت مستمر پرداخت کرده اند و برای مردان ۵۰ سال و برای زنان ۴۵ سال تمام داشته باشند می تواند درخواست مستمری بازنشستگی کنند.(اصلاحی مورخ ۱۶/۱۲/۱۳۷۱)

تبصره دو این ماده بیان می کند: افرادی که حداقل۲۰ سال بصورت متوالی و ۲۵ سال بصورت متناوب در مناطق بد آب و هوا کار کرده اند و یا اینکه به کارهای سخت و زیان آور(مخل سلامتی) اشتغال داشته باشند، و حق بیمه مورد نظر را به سازمان بیمه پرداخت کرده باشند برای مردان ۵۰ سال تمام و برای زنان ۴۵ سال تمام داشته باشند می توانند تقاضا مستمری بازنشستگی کنند.

نکته: هر سال سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان آور یک و نیم سال محاسبه خواهد شد.

کارهای سخت و زیان آور: کارهایی هستند که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیر استاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی(جسمی و روانی) در وی ایجاد گردد که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن بوده و بتوان با بکارگیری تمهیدات فنی، مهندسی، بهداشتی و ایمنی و غیره صفت سخت و زیان آور را از آن مشاغل کاهش یا حذف نمود.

این مطلب را هم بخوانید:  امنیت شغل حسابداری در درآمد بیشتر نیست!!

وظایف کارفرمایان در امر کارهای سخت و زیان آور:

۱- کارفرمایان کلیه کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی، که تمام یا برخی از مشاغل آنها حسب تشخیص مراجع ذیربط سخت و زیان آور اعلام گردیده یا خواهند گردید، مکلفند ظرف مدت ۲ سال از تاریخ تصویب این قانون نسبت به ایمن سازی عوامل شرایط محیط کار مطابق حد مجاز و استانداردهای مشخص شده در قانون کار و آئین نامه های مربوطه و سایر قوانین موضوعه در این زمینه اقدام نمایند.

۲- کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی مکلفند قبل از ارجاع کارهای سخت و زیان آور به بیمه شدگان، ضمن انجام معاینات پزشکی آنان از لحاظ قابلیت و استعداد دجسمانی متناسب با نوع کارهای رجوع داده شده(موضوع ماده۹۰ تأمین اجتماعی) نسبت به انجام معاینات دوره آنان که حداقل در هر سال نباید کمتر از یک بار باشد اقدام نمایند.

۳- در صورتی که بیمه شدگان موضوع این تبصره قبل از رسیدن به سابقه مقرر در این قانون دچار فرسایش جسمی و روحی ناشی از اشتغال در کارهای سخت و زیان آور گردند با تأیید کمیسیونهای پزشکی(موضوع ماده۹۱ قانون تأمین اجتماعی) به هر میزان سابقه خدمت از مزایای مندرج در این تبصره برخوردار خواهند شد.

635499968948099169

تا به حال به موضوع بازنشستگی قبل از موعد توجه کردید؟ اصلا میدونید چی هست، چه قوانین و شرایطی داره؟ و چه کسانی میتونند از این ماده قانونی استفاده کنند؟ و چه مزایا و معایبی داره؟

در ابندا باید گفت در جوامع مختلف امروزی دلایل زیادی وجود داره که کارمندان و کارگران مشغول به کار تصمیم به ترک کار و در نتیجه بازنشستگی قبل از موعد بگیرند. اگر بخوام مواردی از این دلایل را عنوان کنم، میتونم به مبلغ مستمری که در زمان بازنشستگی دریافت میکنند، اوضاع و احوال بازار کار و شرایط اقتصادی جامعه، پیری زودسر و عوامل واثتی، وضعیت سلامت فردی(از کار افتاده گی)، مشاغل سخت و زیان آور

 

با تغییرات جمعیتی در کشورهای مختلف سن بازنشستگی هم تفاوت پیدا کرده است، مثلاً در اغلب کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی وتوسعه(OECD) سن بازنشستگی قانونی را ۶۵ سال تعیین کرده‏اند و اما در بسیاری دیگر از کشورهای جهان این سن بازنشستگی۶۰ سال و یا در کشورهای آفریقایی و آسیایی۵۵ سال تعیین شده است، و طبق ماده ۷۶ مصو ب ۱۳۵۴

البته شایان ذکر است که سن بازنشستگی در بانوان پایین تر از سن بازنشستگی آقایان می باشد، آن هم بدلیل شرایط جسمانی می باشد،

از معایب این طرح میتوان به عدم وجود و تأمین مالی بودجه مستمری برای کشورهایی با بافت جمعیتی مسن اشاره کرد.

بازنشستگی پیش از موعد:

از دیدگاه کارگران و نمایندگان آنها یعنی، حقوق اجتماعی معوقه برای دوره کاری طولانی و راهی است برای آوردن نیروهای جوان به محیط کار

از دیدگاه کارفرمایان یعنی: ابزاری برای بازسازی و تجدید ساختار نیروهای کار خود، در قالب شیوه ای مسالمت آمیز و به دور از تعارضات صنعتی و اجتماعی

تعریفی دیگر از بازنشستگی پیش از موعد:

بازنشستگی بیمه شده قبل از سن۶۰ سالگی در آقایان و۵۵ سالگی در بانوان می باشد، مانند:

الف- بازنشستگی کسانی که ۳۰ سال سابقه کار دارند و حق بیمه خود را در مدت اشتغال به سازمان پرداخت کرده اند، با شرط اینکه داشتن حداقل۵۰ سال برای مردان و ۴۵ سال برای زنان

ب- بازنشستگی بیمه شدگانی که دارای۳۵ سال تمام سابقه پرداخت حق بیمه هستند

ج- بازشستگی پیش از موعد برای زنانی که ۲۰ سال سابقه اشتغال دارند

د- بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان آور

این مطلب را هم بخوانید:  حسابدار قبلی خوبی باشید

ر- زنان کارگر با داشتن ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه دارند و۴۲ سال سن و ۲۰ روز حقوق بازنشسته شوند

 

انواع بازنشستگی پیش از موعد:

 

بازنشستگی پیش از موعد ( با سنوات ارفاقی)

به موجب ماده ۲ قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت مصوب ۱۳۸۶/۶/۵ مجلس شورای اسلامی، کارکنان رسمی، پیمانی و قراردادی وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی در صورت دارا بودن حداقل ۲۵ سال سابقه خدمت قابل قبول بدون رعایت شرط سنی می توانند با ارائه درخواست کتبی مبنی بر بازنشستگی پیش از موعد و موافقت دستگاه متبوع از حداکثر پنج سال سنوات ارفاقی تا سقف ۳۰ سال بازنشسته شوند؛ همچنین بر اساس تبصره یک همین ماده، بانوان شاغل که فاقد شرط سابقه خدمت مقرّر در ماده ۲ این قانون هستند به شرط داشتن حداقل ۲۰ سال سنوات قابل قبول می‌توانند با ارائه درخواست کتبی و موافقت دستگاه متبوع با استفاده از حداکثر پنج سال سنوات ارفاقی بازنشسته شوند.

بازنشستگی پیش از موعد (بدون سنوات ارفاقی)

بر اساس ماده ۱۲۱ قانون بودجه سال ۹۲ کشور، بازنشستگی پیش از موعد کلیه مشمولین قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان دولت و قانون تمدید آن با موافقت بالاترین مقام اجرایی دستگاه و بدون سنوات ارفاقی مجاز است و دستگاه های اجرایی مجازند کارکنان مرد را با داشتن حداقل ۲۵ سال سابقه خدمت با ۲۵ روز حقوق و کارکنان زن را با داشتن حداقل ۲۰ سال سابقه خدمت با ۲۰ روز حقوق بدون شرط سنی و سنوات ارفاقی با درخواست کتبی مبنی بر بازنشستگی پیش از موعد بازنشسته کنند.

بازنشستگی ناشی از فوت عادی

به استناد ماده ۸۱ قانون استخدام کشوری هرگاه مستخدم رسمی دولت فوت شود خواه به حد بازنشستگی رسیده یا نرسیده باشد از تاریخ فوت بازنشسته محسوب شده و یک روز بعد از تاریخ فوت برای وراث قانونی وی حقوق برقرار خواهد شد.

بازنشسته متوفی

به استناد ماده ۸۲ قانون استخدام کشوری هرگاه بازنشسته فوت شود، یک روز بعد از فوت برای وراث واجد شرایط وی حقوق وظیفه برقرار خواهد شد.

بازنشستگی ناشی از فوت به سبب انجام وظیفه: به استناد ماده ۸۳ قانون استخدام کشوری هرگاه مستخدم رسمی به سبب انجام وظیفه و یا در حین ماموریت اداری فوت شود تمامی آخرین حقوق و مزایا و فوق العاده‌هایی که از بابت آن کسور بازنشستگی کسر شده است با رعایت افزایش دو گروه ( حداکثر با احتساب گروه تشویقی ) به عنوان حقوق وظیفه به وراث قانونی وی پرداخت خواهد شد.

به گزارش ایسنا، اگر چه عده‌ای دوران بازنشستگی را دورانی سرشار از کسالت و افسردگی و احساس بی حاصلی و بیهودگی می پندارند ولی درحقیقت دوران بازنشستگی دورانی است که فرد می‌تواند بدون مشغله و دغدغه کار به آنچه علاقمند است بپردازد و اوقات فراغت خود را با نشاط بیشتری در کنار اعضای خانواده یا دوستان سپری کند؛ در این بین آنچه بیش از هر چیز مهم است توجه به نیازهای مادی و معنوی و فراهم کردن امکاناتی برای گذران اوقات فراغت بازنشستگان است که طبعا توجه دولت و سازمانهای حمایتگر به رفاه و تأمین اجتماعی و تامین حداقل‌های زندگی در دوران پیری و از کارافتادگی ِکارکنان یکی از اقدامات مهمی است که افراد شاغل را بدون نگرانی از نبود امنیت اقتصادی و تامین معاش در دوران بازنشستگی به ادامه کار و زندگی تشویق می کند

[/userpro_private]

دانلود رایگان update کتاب قانون تامین اجتماعی

حسابدار عزیز درباره ماده ۷۰ قانون تامین اجتماعی چه میدانی؟

آموزش تصویری نحوه تکمیل لیست بیمه تامین اجتماعی

یادآوری : دانلود ۳بخشنامه کاربردی تامین اجتماعی

مهمترین سوالات روز حوزه تامین اجتماعی در برنامه تهران۲۰ 

ارسال نظر و سوال

دیدگاه خود را وارد کنید
Please enter your name here